واقعیت انقلاب فرهنگی چین

واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 1
واقعیت انقلاب فرهنگی چین
امید بهرنگ
انقلاب فرهنگی چین، چه نبود؟
/نقدی بر مقاله فریدا آفاری /
روزگارغریبی است. بحران جنبش بین المللیی چیو و فینی نیروهیاق رویی دیواأ در اریرگی ارق بیر رونییهاق سیاسیی ج یان ا یروز، بیه
ظ ور پیییأ هاق نفی در همه صحنه هاق بارزأ طبقا ی پا دادأ است. گرایش به عقب در همه ز ینه ها به چشم یی دیورد. سیتو وونیا
سیاسی به شی پائین آ یأ و اغلب فنالین چو دچار بی حرکی فکرق و ردو ئوریک شیأ انی. پرسشگرق و حقیقت جیوئی جیاق دیود را
به کرار پیش فرض ها و پیش داورق ها دادأ؛ اییئولوژق جایگزین علم شیأ؛ اطلاعا جاق دانش را گرفته و ژورنالیسم بیه عنیوان حقیی
علمی جا زدأ ی شود.
به نبیر ارکس اگر ز انی زنیگان، لباس هاق ردگان را به عاریت ی گرفتنی، ا یروز ردگیان لبیاس هیاق زنییگان بیه ین یی کننیی. اگیر
ز انی حتوق بیر گفتیار بر یرق داشیت ایین بیار حتیوق از گفتیار ردیت بربسیته اسیت. ک نیه، نیو ولمییاد یی شیود و بیرعکس، نیو ک نیه. در
قتنی از اریخ ورار داریم که بیش از هرز انی نیاز به جیا کردن سرأ از ناسرأ است. بیون رسیم یرز میایز ییان درسیت و نادرسیت و
حقیقت و ک ب نمی وان از علم انقلاب دفاع کرد و متر از آن چارچوب ئوریکی نوینی را براق پیشروق جنبش چو فراهم آورد.
***
سخن گفتن از انقلاب فرهنگی چین براق اکثریت چو ایران ابو است. اگر ز انی هزاران هیزار جیوان تشیکر در احیزاب و سیاز ان هیاق
چو در ستو ج انی که تارر از انقلاب فرهنگی چین بودنی و نسبت به این انقلاب حساسییت فیوا النیادأ داشیتنی و بیا ال یا از درسی ایش بیه
دنبال ساز ان دادن انقلاب در گوشه و کنار ج ان بودنی، اگر ز انی انقلابیونی چون حمیی ؤ نی یا سیا ک زعیم دغیغه فکریشان این بود
که لحظا م این انقلاب را دنبال کننی و از بارزأ دو دط یان جناح راست و چو حزب کمونیسیت چیین سیر درآورنیی، ا یروزأ بسییارق
از فنالین چو، با فشار دادن دکمه ح ف بر صفحه ذهن دویش سنی یکننی این جربه انقلابی را همچون بسییارق از جیارب انقلابیی دیگیر
ورن بیستم پاک کننی.
در چنین اوفاعی بایی به استقبال قاله فرییا آفارق رفت. جنبه ثبت این قاله در آن است که فضا را براق بررسی و جمع بنیق از یکی از
متییرین جییارب انقلابییی وییرن بیسییتم و متییر از آن بحییو حییول آلترنییا یو جا نییه آینیییأ یییا یکنییی. نقییی قالییه ایشییان در چنییی بخییش نظیییم
شیأ است.
بخش اول پاسخی به حریفا : انقلاب فرهنگی چین چه نبود؟ –
بخش دو نقش و جایگاأ وانون ارزش در جا نه سوسیالیستی به عنوان جا نه اق در حال گ ار –
بخش سو انقلاب فرهنگی چین واوناً چه بود؟ اهمیت اریخی انقلاب فرهنگی و حیودیت اق آنچه بود؟ –
ا ا وبر از ورود به بحو، ذکر چنی نکته م دربارأ با تی و روحیه قاله فرییا آفارق فرورق است.
برخورد علمی: ماتریالیست هستید یا ایده آلیست؟
ا با پیییأ بغرنجی به نا انقیلاب فرهنگیی روبیرو هسیتیم کیه یاکنون فاسییر سیاسیی ئورییک گونیاگونی از آن صیور گرفتیه اسیت. ایین –
انقلاب اننی هر انقلابی در اریخ یافنان و خالفان طبقا ی دود را دارا است. اگر به دنبال کشی حقیقت هستیم بایی به واونییت همیان گونیه
که هست بردورد کنیم و این اولیه رین شرط بردورد علمی به هر پیییأ است. طبقا ختلی با واونیت هیاق عینیی تفیاو روبیرو نیسیتنی
تفاو براق طبقا ختلی وجود نیست. این ا ر شا ر جربه انقلاب فرهنگیی و اریخچیه آن نییز یی شیود. انقیلاب فرهنگیی » حقای « و
چین نیز یک واونیت شخص است و نه چنی واونیت. در نتیجه وضاو اریخی در ورد این روییاد اریخی را نمی وان بر بنیاق فاسییر
یا داطرا این یا آن فرد یا بر بناق این یا آن فر ول از پیش نیین شیأ صور داد. باییی ا ریالیسیت پیگییر بیود و اننیی هیر دانشیمنیق بیه
گونه اق نظا نی )سیستما یک( به واونیت ادق بردورد کرد؛ ستنی سخن گفت؛ در نابع ورد رجوع دوت کیرد. از ظیاهر بیه بیاطن و از
ستو به عم رفت و واونیت را در کلییتش دییی، بیا میا ی ضیادهاق ریزودرشیتش و نیه فقیط ییک جنبیه و ییک وجیه را کیه ا فاویاً از طیرف
خالفین انقلاب فرهنگی دربارأ آن بسیار بزرگ نمایی و حریی صور گرفته است.
به طور وتع ی وان براق ف م انقلاب فرهنگی به هر برداشت ثبت ییا نفیی از آن و بیه طیور کلیی بیه هیر نوشیته و سینیق در ایین ار بیاط
وجه کرد ا از جوانب گوناگون این انقلاب شنادت کسب کرد، ا ا نلو نیست چرا بایی هماننی فرییا آفارق بر بناق ارزیابی شارل بتل یایم
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 2
در ورد این انقلاب به وضاو نشست. درست است در دهه شصت و اوایر دهه هفتاد یلادق، بتل ایم نقش ؤررق در شناسانین جوانبی از
انقلاب فرهنگی در ستو ج انی به ویژأ در فرانسه داشت ا ا او نه ئوریسین این انقلاب بود و نیه نماینییأ اش. متیر از همیه، درک عمیی
و جمییع بنیییق صییحیحی از اییین پیییییأ نیاشییت. یتییوان در ییورد نقییش و جایگییاأ ئوریییک بتل ییایم بییه وضییاو نشسییت. درکییش را از اوتصییاد
سوسیالیستی و ووانین آن به نقی کشیی. ی وان پروسه کا لی افکار و اییأ هاق وق و نقاط ویو و فینفش را یورد بررسیی ویرارداد. ) ۲ )
ی وان داورق هایش در ورد انقلاب فرهنگی را ورد نقی و بحو ورارداد ا ا نمی وان بیر پاییه افکیار و ئوری یاق بتل یایم بیه داورق در
ورد انقلاب فرهنگی برداست. براق ثال با وجه به وفوع رکیزق یورد علاویه فریییا آفیارق آییا درکیی کیه بتل یایم از ویانون ارزش –
ارائه داد تیاب بیا همیان درکیی بیود کیه حیزب کمونیسیت چیین شخصیاً یائو و گیروأ چ یار نفیر داشیتنی ) ۳ ( ییا همیین طیور در یورد نقیش
الکیت دولتی یا برنا ه ریزق سوسیالیستی و غیرأ؟ آیا چنین بردوردق علمی، ستنی و نظا نی است؟ چنین وضیاو ی بیشیتر ییک وضیاو
نمیی یوان بیه دیاطر درک – » گنه کرد در بلخ آهنگرق به شوشتر زدنی گیردن سیگرق « : اییئولوژیک اوبر یرن است. ب تر است بگوییم
هاق داص بتل ایم از انقلاب فرهنگی، حقیقت را به دار کشیی و چنین نتیجه گرفت که رهبیرق انقیلاب فرهنگیی هیم همیان درک هیاق بتل یایم
را داشته است. یا به جیاق رجیوع سیتقیم بیه اظ یارا یائو در یورد انقیلاب فرهنگیی از زبیان کسیان دیگیر بگیوییم کیه یائو چیه درکیی از
انقلاب فرهنگی داشت. ) ۴ )
وصی این قاله پردادتن به آراق بتل ایم و جایگاأ او نیست. ولی ی وان گفت که نقی آفارق از بتل ایم نه عمی است نه نصفانه. در قیالا
ن یاد. آن هیم نقیی آراق » نقیی « آفارق این چارچوب فکرق بتل ایم نیست که ورد نقی ورار یگیرد و شکر بتوان به پلمیک با چنی عبیار نیا
حققی که حیاور چنیین کتاب م در ز ینه جربه جوا ع سوسیالیستی در ورن بیستم نوشته است. بتل ایم علیرغم سرنوشت لیخ و راژیکیی
که داشت بیین ننا کیه اعتقیادش را بیه سوسیالیسیم کیا لاً از دسیت داد در دورأ پلمیک هیا بیا پیر سیوئیزق نقشیی ثبیت در دا ین زدن بیه – –
داشیت. او حیت یاریر باحیو حیزب کمونیسیت چیین نقیاب از چ یرأ شیوروق برداشیت و » چیسیتی سوسیالیسیم « بحث یاق ئورییک در یورد
دروغییین بییودن سوسیالیسییم در شییوروق آن سییال هییا را نشییان داد. دییی تی را کییه بتل ییایم در اییین ز ینییه صییور داد حققییین دیگییر آن دورأ
)همچون راییا دونفسیکایا کیه درصیحنه سیاسیت دواهیان وحیی چیین و شیوروق در قابیر آ ریکیا بودنیی( ویادر بیه انجیا ش نبودنیی. همچنیین
وفع گیرق بتل ایم علیه کود اق رویزیونیستی سال ۱۹۷۶ در چین نقشی ثبت در شخیص درست از نادرست ایفا کیرد. ) ۵( البتیه دیی ت
بتل ایم دوگانه و تضاد نیز بود. او از زاویه سوسیال د کراسی به دفاع از انقیلاب فرهنگیی برداسیت و بیه درک بیورژوا د کرا ییک از آن
فیییت بیا هرگونیه ،» د کراسیی فراگییر « دا ن زد. او با عینک نصیبا دیردأ بیورژوایی نسیبت بیه د کراسیی، سوسیالیسیم را تیرادف بیا
اوتیار و دست برداشتن دولت از اعمال جبر ی دانست. بتل ایم وادر نشی پیچییگی هاق جا نه سوسیالیستی و ضادهاق واونی که این جا نه
با آن دست و پنجه نر ی کنی را درک کنی. ازجمله ضاد یان زیربنا و روبنیا و اهمییت روبنیا در جا نیه سوسیالیسیتی، فیرور رهبیرق
در جا نه سوسیالیستی، ضاد یان رهبرق کننیأ و رهبرق شونیأ یا ضاد ییان حیزب و یودأ هیا. او ویادر نشیی درک درسیتی ارائیه دهیی از
اهیت بارزأ دو دط در حزب کمونیست چین و دلایر اصلی این که چرا در ستو رهبرق حزب قرهیاق فر انییهی بیورژوایی شیکر یی
گیرد. اغلیب فنیالین و تفکیران ائوئیسیت فرانسیه کیه حیت یاریر بتل یایم بودنیی بیه چنیین درک یاق غلتیی از انقیلاب فرهنگیی آغشیته بودنیی.
ا یروزأ یکیی از شخصییت اق شیادص آن آلین بیادیو اسیت کیه یاریخ دأ سیاله انقیلاب فرهنگیی را حییود بیه دورأ دوسیاله ۶۶ یا ۶۸ یکنیی.
بیود زییرا دوبیارأ ا وریتیه حیزب و » بیی « برورار بیود و بقییه ایین دورأ دأ سیاله » د کراسی ودهاق از پایین « بود زیرا » دوب « دورهاق که
دولت احیا شی. ) ۶ )
نا وانی در جمع بنیق از شکست انقلاب چین، بسیارق اننی بتل ایم را به انحلال طلبیی کا یر و فیییت بیا انقیلاب و چیو کشیانی. شیایی بتیوان
یان این سرانجا لخ و آن نقته فنی هاق ئوریک فصر شترک هایی یافت. ا ا سئله اصلی پایان یک دورأ از انقلاب اق پرولترق بیود
که وربانیان دود را از صفوف جنبش چو و حققان طرفیار سوسیالیسم ی گرفت. ایفاق نقش فنال به عنوان حلقه واسط ییان دورأ اق کیه
پایان یافته بود و آغاز دورأ جییی نیاز نی کسانی بود که هم ی بایست استوارانه از دستاوردهاق دورأ وبلی دفیاع یی کردنیی و هیم فینف اق
ئوریک سیاسی آن انقلاب ها را به طور جیق ورد شناسایی، بازبینی و نقی علمی ورار ی دادنی.
اگر کسی دواهان وضاو ئوریک جیق در ورد انقلاب فرهنگی چین است باییی در درجیه اول بیه اسیناد کتیوب دیود ایین انقیلاب رجیوع
کنی. بایی ستقیماً به ئورق و پرا یک حزب کمونیست چین حت رهبرق ائو در رابته با این روییاد بپردازد. به هیچ طریقی نمی وان ایین
سئله را دور زد یا از آن گریخت.
اگر ی دواهیی در ورد این واونه داورق ئوریک کنیی بایی حیاور سراغ این برویی که چه ئوری اق در رأس آن انقلاب ورار داشت، درک
رهبران درگیر در اجرا چه بودأ، آن ا با چه شکلا و پیچییگی هاق روبرو بودأ انی و چه راأ حر هایی در بردورد به این شکلا جلیو
گ اشتنی. اگر به دنبال ایین هسیتیی کیه درک انقلابییون چینیی از نقیش و جایگیاأ ویانون ارزش و چگیونگی قابلیه بیا آن و بیه طیور کلیی روابیط
برویی و آن را ورد نقی و ارزیابی ورار دهیی. ) » اوتصاد سوسیالیستی شانگ اق « ولییق سوسیالیستی را بف میی بایی سراغ کتاب ۷ ( اگیر یی
دواهیی در ورد ضادهاق درون نظا الکییت سوسیالیسیتی وضیاو کنییی و درک رهبیران را از ادا یه انقیلاب دریابییی باییی بیه سینی یم و
نوشیته چیان چیون چییائو یکیی از رهبیران اصیلی انقیلاب » دربارأ فرور اعمال همه جانبه دیکتا ورق پرولتاریا بر بیورژوازق « اریخی
فرهنگی رجوع کنیی. ) ۸ نقیی « ( اگر ی دواهیی فاو جربه چین و شوروق را در ز ینهٔ برنا ه ریزق سوسیالیستی بف میی بایی سراغ کتاب
و جموعه سخنرانی هاق وق در ورد انقلاب فرهنگی برویی. ) – » دأ ناسبا بزرگ « ائو و قاله نروف » اوتصاد سیاسی شوروق ۹ )
بحو این نیست که نبایی به آراق کسانی چون بتل ایم که لاش کردنی این واونه را بتور وسمی درک، نرفی یا جمع بنیق کننیی رجیوع کیرد.
ا ا در صور ی ی وان به آراق بتل ایم براق نقی و وضاو در ورد انقلاب فرهنگی چین کیه کرد که وبیر از همیه رابیت شیود کیه ئیورق
هاق وق به درستی حیاور بتور نسبی این انقلاب را باز اب ی دهی. براق فرییا آفارق، بتل ایم صرفاً ب انه اق اسیت بیراق ارائیه پییش – –
داورق هاق غرفانه و وصله پینه کردن چنی فر ول از پیش نیین شیأ که به ظاهر نتقیی و سیتنی یی آینیی. تیی غیرعلمیی او نشیان یی
دهی که هیف کشی حقیقت نیست بلکه اعلا وفع در خالفت با انقلاب فرهنگی است آن هم بیون یک پژوهش نصفانه، علمی و ستیل.
عی بردورد آفارق به ئورق هاق راهبردق انقلاب فرهنگی یادآور بردیوردق اسیت کیه چنیی سیال پییش )در لنیین یارس – ۲۰۰۹ ( وسیط
به سرپرستی ژیژک صور گرفته بیود. در آن کنفیرانس یی دواسیتنی دربیارأ ایییأ هاق » در باب اییأ کمونیسم « گرداننیگان کنفرانسی به نا
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 3
ارکس صحبت کننی ا ا چنیان به دود ارکسیست اق تشکر اجازأ بیان نمی دادنی. آنان یی دواسیتنی در یورد جربیه اق صیحبت کننیی کیه
اساساً حاصر پرا یک احزاب کمونیست بود ولی حافر نبودنی به جمنبنیق هاق آنان گوش فرادهنی. آفارق نیز ی دواهیی در یورد انقیلاب
فرهنگی وضاو کنی ا ا هیچ بردوردق به ئورق هایی که ائو و دیگر رهبران انقلاب فرهنگی جلو گ اشتنی، صور نمی دهی.
واونیت این است که رهبران حزب کمونیست چین هیچ گاأ فرصت جمع بنیق همه جانبه از انقلاب فرهنگی را نیافتنی. داشیتن چنیین وویع از
کسانی که درگیر نبرد رگ و زنیگی بودنی هنوز نبردشان پاییان نیافتیه بیود وویع غییر دییالکتیکی اسیت. در ادا یه نییز، رهبیران اصیلی ایین
انقلاب وسط رویزیونیست اق چینی ییا بیه وتیر رسییینی ییا بیه زنییان افتادنیی. بییین ر ییب جمیع بنییق از انقیلاب فرهنگیی شخصیاً شکسیت –
انقلاب سوسیالیستی در چین اساساً بر ع یأ نسیر بنیی افتیاد. کسیانی کیه بیه ایین انقیلاب وفیادار انییأ بودنیی. ایین وفیادارق اساسیاً در جنیبش –
انقلابی انترناسیونالیستی باز اب یافت. ) ۱۰ ( اکنون صحیو ر و عمی ر و همه جانبه ر از هر جریانی، حیزب کمونیسیت انقلابیی آ ریکیا
به رهبرق باب آواکیان وظیفه جمع بنیق از انقیلاب فرهنگیی را انجیا دادأ اسیت. اسیناد و کتاب یاق میی در ایین ز ینیه نتشیر شییأ کیه ایین
حقیقا و سنتزها را باز اب ی دهنی. ) ۱۱ )
جییت در بارزأ نظرق یننی درگیر شین با سرسخت رین یافنان یک نظریه و شینیین ییک نظرییه از جانیب افیرادق کیه ب تیر از همیه آن
است بایی سراغ ووق رین و سلط یرین ییافنانش » انقلاب فرهنگی ائو « نظر را بیان ی کننی. بنابراین فرییا آفارق اگر دواهان قابله با
برود.
برخورد تاریخی: شرمسارید یا سرفراز؟
فرییا آفارق دط بتلان بر جربه انقلاب فرهنگی و کلاً جربه انقلاب چین کشییأ است؛ از آن دوران بیه عنیوان اییا ییرأ و یارق ییاد کیردأ
که ارکسیست ا بایی از آن شر گین باشنی. او براق اربا نظریا دود به حریی فاکت هیا یی پیردازد، ب انیه یی گییرد، دروغ و ب تیان یی
بنید و سراسر این جربه و کلاً ما ی جارب انقلاب یا و دولت یاق سوسیالیسیتی ویرن بیسیتم را نفیی ارزییابی یی کنیی. پرسیش ایین اسیت کیه
چنین بردورد تنصبانه و دصمانه به انقلاب فرهنگی و کلاً انقلاب اق ورن بیستم از کجا ناشی ی شود؟ ریشه هاق این نصب در چیست؟
اریخ، علم است و بی طرفی علمی شرط لاز براق هر پژوهش اریخی است. با نگاأ نصیب آلیود نمیی یوان بیه وضیاو یاریخی صیحیو
دست یافت. وتناً هر نصبی از اهیت اییئولوژیک سیاسی طبقا ی نینی بردیوردار اسیت. شیما یی وانییی طرفییار انقیلاب پرولتیرق – –
باشیی یا نباشیی ا ا واونیت هاق اریخی را نمی وانیی نکر شویی. روز را شب، درسیت را نادرسیت و حقیقیت را ییاوأ ولمییاد کنییی. شیما یی
وانیی هر نا ی که دواستیی بر انقلاب چین و انقلاب فرهنگی بگ اریی، ا ا فاکت ها را نمی وانیی حریی کنیی. هر ناظر بی طرف ی وانیی
از دور فاو چین ا روز را با چین ز ان ائو دریابی و حتی فاو اق ییان ایین دو سیسیتم را بف میی. کیافی اسیت نگیاهی بیه فیاو زنییگی
اکثریت رد چین در این دو دورأ بینییازد یا ننیاق فیاو نظیا سوسیالیسیتی را بیا نظیا سیر ایه دارق بف میی. فقیط کیافی اسیت نگیاهی بیه
وونیت تفاو زن در چین ا روز بیا چیین ز یان یائو بینییازد یا عمی سیائر را دریابیی. ) ۱۲ ( یی یوان هیزاران ثیال، ارویا و آ یار در
ز ینه هاق ختلی زد )که بایی زد(، ی وان نمونه هاق گوناگون از فنی و وو اق چین سوسیالیستی آورد، )کیه باییی آورد( یی یوان از
گسست اق رادیکال و اشتباها کناریشان جمع بنیق کرد )که بایی کرد( ا ا ا ز انی کیه نیارهیاق علمیی بیراق ارائیه ییک وضیاو یاریخی
صحیو روشن نباشی نمی وان یعی پژوهشی جیق و کشی حقیقت بود. واونیت بلافصلی جلوق روق ا است کیه نیاز نیی روش و دیوانش
صحیو است.
این آ وزأ را از ارکس داریم کیه یاریخ را چگونیه ببینییم و چگونیه در یورد آن وضیاو کنییم: نخسیت وجیه کنییم کیه آد ییان در هیر دورأ
چگونه ی زیسیتنی و از دورأ یاریخی پیشیین چیه چییزق بیه ارد بردنیی و چیه ا کانیا ی در ادتییار داشیتنی یننیی درگییر و وارد چیه روابیط
ولیییق شخصیی بودنیی و چگونیه فکیر یی کردنیی. چگونیه فیرور ا را شیخیص دادنیی. چگونیه بیه غیییر و حیول انقلابیی جا نیه ییارق
رسانینی. اریرا این غییرا چه بود. چه چیزهایی را وانستنی غییر دهنی و چه چیزهاق را نتوانسیتنی و چیرا. در پروسیه ایجیاد غیییرا و
دگرگونی ها با چه شکلا و پیچییگی هیاق عینیی روبیرو بودنیی. آییا راأ حیر ب تیرق بیراق غیییر انقلابیی در قابیر شیان ویرار داشیت؟ چیه
اشتباها ی انجا دادنی و کیا شرایط اجتماعی اریخی به این اشتباها پا داد. آیا جموعه دانش و جربه بشرق در آن قتع این اجیازأ را –
بیان ها ی داد که از اشتباها سبک یا سنگین دورق گزیننی؟ اشتباها شان ناشی از درک هاق غلط بود یا حیودیت هاق شنادت؟
نمولاً اولیه رین گا در پژوهش براق ارائه وضاو اریخی این است که پیییأ نوینی که تولی شییأ را بیا دوران ویبلش قایسیه کنییم؛ چیین
بنی از انقلاب را با چین وبر از انقلاب قایسه کنیم. به بیانی سادأ ر پرسش این است که انقلاب چه دستاوردهاق واونی داشته است؟ آیا ایین
دستاوردها م بودنی یا دیر؟ براق ثال اگر رد چین دیگر از گرسنگی نمی ردنی از اهمیتی بردوردار اسیت ییا دییر؟ اینکیه یرد چیین
در فاصله کو اهی از فقر تل ، اعتیاد و ن فروشی و بیگارق رها شینی و بر طول عمرشان افزودأ شی، م هسیت ییا دییر؟ اینکیه فیروش
کودکان در چین بنی از انقلاب از بین رفت م است یا دیر؟ ) ۱۳ )
گانییق در هنیی قایسیه کیرد. » انقلاب « ویاس بنیق، ی وانی قایسه پیییأ با پیییأ هاق نظیر و هم دورأ اش باشی. ی وان انقلاب چین را با
حولا ی که چین دورأ ائو از سر گ رانی را با حولا ی که هنی از سر گ رانی در قابر هم ویرار داد و ایین پرسیش را طیرح کیرد چیرا چیین
وانسته بود فجایع انسانی ناشی از روابط ولییق را از یان ببیرد، اریرا ناشیی از بلاییاق طبینیی را حییود کنیی ا یا هنیی همچنیان اسییر آن
فجایع و بلایا باوی انیأ بود. حیاور ی وان از واوع بینی اوتصاددانانی چون آ ار یا سن برنیأ جایزأ نوبر به زبان دیودش ب یرأ گرفیت کیه:
در چیین رنیج نبیردأ اسیت ا یا هنیی برحسیب بیمیارق، » ج ش بزرگ به پییش « اننی » وحتی نتج از اوفاع سیاسی « هرچنی هنی هرگز از «
فییاینا و طییول عمییر، در همییان دورأ 4 درنتیجییه فقییط در همییین یییک حیییودأ ». یلیییون نفییر در سییال بیییش از چییین ییرگ و یییر داشییت
هستیم )که ا » این جربه شکست دوردأ کاپیتالیستی « جغرافیایی شاهی آن چنان رگ و یر ناشی از ۱۹۸۰ به رویم صیی یلییون نفیر رسییی(
در همه ج ان از سال » جربه شکست دوردأ کمونیستی « که بیش از رگ و یر نتسب به ۱۹۱۷ ( ». به اینسو است ۱۴ )
ی وان چین را حتی با کشورهاق صننتی پیشرفته آن دوران قایسه کرد. حتی ووتاً ی وان این واونییت را کیه رشیی صیننتی کشیورهاق
ا پریالیستی که عمی اً بر پایه غار و استثمار دیگر رد ج ان صور گرفته و ی گییرد را نادیییأ انگاشیت. درسیت اسیت چیین از زاوییه
ستو رشی نیروهاق ولیأ از کشورق اننی ایالا تحیأ آ ریکیا بسییار عقیب بیود ا یا روابیط ولیییق کییا پیشیرفته یر بیود؟ ایین کیه ییزان
رگ یر کودکان در پرجمنیت رین ش ر چین یننی شانگ اق از یزان رگ و یر کودکان در نیویورک کمتر بودأ نشیانی از پیشیرفته یر
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 4
بودن چین از زاویه روابط یان انسان ا هست یا دیر؟ ی وان نیاد زنیانیان )و شرایط زنیگی شان در زنیان( در ش رق چون پکن را کیه
از دو سه هزار نفر جاوز نمی کرد را با نیاد زنیانیان در ش رق چون نیویورک در همان دورأ قایسه کرد و حکم داد کییا نظیا وضیایی
پیش رفته ر بودأ است. ی وان پروسه سادأ طلاا در چین دورأ ائو را با پروسه پیچییأ طلاا در فرانسه آن دورأ )حتی ا روز( قایسیه
کیرد و ییان ایین دو داورق کیرد. ) ۱۵ ( یی یوان کیفییت رشیی اوتصیادق چیین )از زاوییه یا ین نیازهیاق یرد و برابیرق ییان آنیان، رفیع
نابرابرق یان ناط ، کاهش شکاف هیا و نیا وزونی هیا ییان بخیش هیاق ختلیی اوتصیادق و …( را بیا کیفییت رشیی اوتصیادق کشیورهاق
صننتی قایسه کرد و به داورق نشست. ) ۱۶ )
ا ا م ر و اساسی ر از همه ی وان از زاویه فرور ها و آزادق هاق عصر کنیونی یننیی عصیر سیر ایه دارق کیه بیا ضیاد اساسیی
یان ولیی اجتماعی و الکییت دصوصیی رویم یی دیورد داورق کیرد. عصیرق کیه ا کیان از ییان بیردن هیر شیکلی از سیتم و اسیتثمار را
چ یار « فراهم آوردأ است. عصرق کیه بیه نبییر یارکس در ییک دورأ گی ار یاریخی یی یوان بیا اعمیال دیکتیا ورق پرولتارییا بیراق حیو
لاش کرد و گا هاق نیین کننیأ اق براق حو مایزا طبقا ی، حو روابط ولییق استثمارگرانه، حو روابط اجتمیاعی سیتمگرانه » کلیت
و حو اییأ هاق سنتی برداسته از این روابط، برداشت. ) ۱۷ ( ی وان نییار یارکس بنیی بیر اینکیه انقیلاب پرولتیرق چکا یه دیود را از
آینیأ ی گیرد به داورق نشست و حکم داد که انقلاب چین علیرغم همه حیودیت هاق اریخی و اشتباها فرعی و درجیه دو در ج یت از
بیین بیردن میایزا طبقیا ی و بنیضیا جنسییتی، کیاهش شیکاف ییان شی ر و روسیتا و کیار فکیرق و یییق بیود ییا در ج یت گسیترش ایین
مایزا ، بنیضا ، شکاف ا و نابرابرق ها؟ با نگاهی دور از نصب ی وان از یان فاکت هاق بی شمار به جسیتجوق حقیقیت برداسیت و
آن را یافت.
ا ا پژوهشگر ا چشم و گوش دود را عا یانه بیر روق ایین واونیت یا بسیته اسیت و یرغش ییک پیا دارد. آفیارق ییعی اسیت چیین از همیان
انباشیت « فرداق انقلاب، نظا سر ایه دارق دولتی را برورار کردأ، فاو ی یان دوران پسیا یائو بیا وبیر از او وجیود نییارد و یائو در حیال
براق نگ شیائو پینگ بودأ است. به چنین ادعایی در بخیش ویانون ارزش بیشیتر دیواهیم پردادیت. ا یا چنیین ادعیایی وبیر از » اولیه سر ایه
آنکه نشانه درک غلط از ووانین حاکم بر جا نه سوسیالیستی باشی بیشتر نشانه نشنادتن نظا سر ایه دارق است. نشانه وهم داشتن نسبت به
وییوانین و عملکییرد نظییا سییر ایه دارق و ییوان بییورژوازق در عصییر کنییونی اسییت. کلیییی ییوان ییاریخی بییورژوازق درواوییع نییا وانی –
بییورژوازق در پیشییبرد حییولا انقلابییی را ییارکس در همییان دورأ انقلاب ییاق – ۱۸۴۸ اروپییا روشیین کییرد. حتییی در وییرن بیسییتم هییم کییه
بورژوازق بو ی در بردی کشورهاق حت سلته نقشی در فربه زدن به ناسبا اوبر سر ایه دارق و خالفیت بیا سیلته ا پریالیسیم ایفیا
کرد، غالباً وبر یا پس از کسب ویر در نیمه راأ تووی شی و به سازش و دیانت به ودأ هیا ین داد. اگیر کسیی فکیر کنیی حیولا رادیکیال
اوتصادق اجتماعی اق که چین در فاصله ز یانی کو یاهی از سیر گ رانیی از ع ییأ بیورژوازق چیین بیر یی آ ییأ و بییانگر عملکیرد ویانون –
» بادلیه ارزش هیاق برابیر « ارزش بودأ، بورژوازق، وانون ارزش و دشونت ن فته در این وانون را نشنادته است. وانونی که حیت عنیوان
نبع ولیی و باز ولیی شنیع رین نابرابری ا و بنیض ا در ج ان ا روز است.
ا ا اجرا در این نقته دا مه نمی یابی. هر وضاو ی سنی وضاو را نیز نشانه ی رود. وضیا چیه کسیانی هسیتنی؟ چیه ا یرق حکیو یی
شود و چرا حقیقت ورد دفاع ویرار نمیی گییرد؟ آییا نیروهیاق چیو هسیتنی کیه باییی بیه دلییر سیاز ان دادن انقلاب یاق پرولتیرق در ویرن بیسیتم
شر سییار ییاریخ باشیینی یییا بییورژوازق کییه عا ییر اصییلی شکسییت اییین انقلاب ییا بییود؟ اییین اسییت پرسییش کلییییق فییرا اسییت یییان شکسییت بییا
ورشکستگی. شکست ارکسیست ا نه به دلیر غلط بودن اییأ هایشان بلکه عمی اً به دلیر عوا ر عینی بیود. آنیان درگییر نبیرد نیابرابر بودنیی و
وازن ووا در ستو ج انی به نفع آنان نبود. هرچنی که اشتباها کنارق و غییر عمییأ بیه شکسیت شیان پیا داد، ا یا عا یر اصیلی شکسیت ایین
اشتباها نبود. چنی ورن به درازا کشیی ا نظا و ویر طبقه بورژوازق ثبیت شود. طبقیه اق کیه یی دواسیت شیکلی از سیتم و اسیتثمار را
جایگزین شکر دیگرق کنی. بیون شک این پروسه براق طبقه اق که دواهان از بین بردن هر شکلی از ستم و اسیتثمار اسیت بسییار طیولانی
ر و پیچییأ ر و دشوار ر است.
به نبیر ارکس شر احساسی انقلابی است و درست است که انسان ا نسبت به دتاهایشان احسیاس شیر کننیی، ا یا ایین شیر ز یانی واونیی
است که تکی بر جمع بنیق و سنتز درستی از دتاها و جایگاأ عینی دتاها باشی. درعین حال شر قوله اق ادلاوی نییز هسیت و یکیی از
شادص هاق م اییئولوژق است. اینکه از ا رق شر سار باشیم یا نباشیم بستگی به نوع نگاأ ان به دود، به ج ان و به اریخ دارد.
براق ثال ی وان از جنگ اق دادلی آ ریکا جنگ شمال علیه جنوب بردأ دار در سال هاق – – ۶۵ – ۱۸۶۱ نا برد. دونین رین جنیگ
ورن ۱۹ ، که در آن از جمنیت سی یلیونی آن ز ان آ ریکا حیود 900 هزار نفر کشته شینی. این جنگ اساساً بر پاییه ادتلافیا ییان طبقیه
حاکم آ ریکا )شمال صننتی با جنیوب عقیب انییأ( شیکر گرفیت بیه ایین ننیا ا یرق بیود کیه عمیی اً از بیالا آغیاز شیی نیه از پیایین و بیر بسیتر
قاو ت ودهاق بردگان سیاأ. حتی در راحر اولیه جنگ بورژوازق شمال ردیی داشت که به ودأ هاق سیاأ کییه کنیی. قریبیاً دو سیال پیس
از آغاز جنگ یننی ژانویه ۱۸۶۳ بردگی لغی اعلان شی. بیورژوازق شیمال بیا اکیراأ حافیر بیه وبیول ربیت نیا سییاهان در ار یش و سیلو
کردنشان شی. )آن هم با جیرأ غ ایی کمتر از سفییپوستان( اگرچیه آن جنیگ بیه بردگیی پاییان بخشییی ا یا ا یروزأ روشین اسیت کیه بیه رهیایی
کمربنیی « سیاهان نجر نشی. ستم و استثمار نیمه فئودالی نیروق کیار سییاأ جیایگزین بردگیی شیی و یا جنیگ ج یانی دو در نتقیه اق بیه نیا
در جنوب ا ریکا ادا ه یافت. بنی از جنگ ج انی دو بود که رونی پرولتریزأ شین سیاهان آغاز شی و ستم نژادق اشکال جییی رق بیه » سیاأ
دود گرفت. بیون شک جنگ دادلی آ ریکا رنج و رار اق زیادق براق بسیارق از انسان ها از هر دو طرف به بار آورد. بیون شک در
آن جنگ رد شاهی انتقا جویی ایی بیرحمانه، بیش از انیازأ و گاأ بی ورد بودأ انی. ا ا اریخ در یورد ایین جنیگ چگونیه وضیاو کیرد؟
به داطر اینکه جنگی دودانگیخته و از پایین نبود حکو ش کرد؟ به داطر اینکیه بیه رهیایی کا یر و وتنیی سییاهان نجیر نشیی، حکیو ش
کرد؟ ی دانیم که چنین نیست. اینکه بردگان سیاأ جبور نشونی هر روز بر سر زرعه شلاا بخورنی یا شاهی که که شیین بیین همکیاران
دود وسط سگ اق شکارق هنگا فرار نباشنی؛ درگیر شین در چنین جنگی که 900 هزار نفر در آن وربانی شینی نیاگزیر و فیرورق بیود.
ن ا با نگاأ به ریشه ها است که ی وان به وضاو اریخی دست یافیت نیه چردییین حیول رویییادهاق جزئیی و فرعیی. داورق صیحیو در
ورد یک روییاد اریخی ن ا با پی بردن به دینا یک هاق واونی آن روییاد و درک وواق اجتماعی طبقیا ی بزرگتیر درگییر در آن مکین –
است. ) ۱۸ )
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 5
نمولاً رد تروی و نیروهیاق چیو در دفیاع از جنیگ دادلیی آ ریکیا علییرغم اینکیه از نظیر یاریخی حیولی بیورژوایی حسیوب یی –
شود ردییق به دود راأ نمی دهنی. حتی در دفاع از وفع یارکس در وبیال ایین جنیگ و نا یه هیایش بیه آبراهیا لیینکلن کتیاب نتشیر یی -
کننی. ) ۱۹ ( ا ا ووتی که پاق انقلاب اق ورن بیستم به یان یآیی تزلزل ی شونی. این سئله اق اییئولوژیک است. به چنی ننا:
یکیم، بییانگر فصیر شیترک ایین وبییر نیروهیا بیا افکیار و ایییئولوژق حیاکم بیر ج یان اسیت. بییان فصیر شیترک بیا فکیرا راییج بیورژوا
د کرا یک است. این وبیر نیروها بیه راحتیی بیه رویییادهایی چیون جنیگ دادلیی آ ریکیا ییا حتیی انقیلاب بیورژوایی فرانسیه ۱۷۸۹ )بیا همیه
اشتباها ی که داشت( ا تیاز ی دهنی ا ا انقلاب اق روسیه و چین را بیه دلییر بردیی اشیتباها کنیارق و غییر عمییأ برنمیی ابنیی. حتیی بیا در
نظر داشتن اینکه بردی از این اشتباها به ویژأ در جربه شوروق سوسیالیستی دوران استالین بسیار جیق، سنگین و دردنیاک بیودأ انیی. –
این ا ر نشانه آن است که ا در دورأ و ز انه اق زنیگی ی کنییم کیه درک هیاق بیورژوا د کرا ییک از ارکسیسیم بیییاد یی کنیی و آر یان
هاق ورن هجیهمی، شنارهاق د کرا یک بورژوایی حت عناوین برابرق و او انیسم به شی اییأ آلییزأ یی شیونی. وتنیاً ف یم انقیلاب هیایی
که بیان گسستی رادیکال از رونی اریخ دودبه دودق بشر و فکر غالیب در عصیر بیورژوایی بیودأ انیی، کیارق آسیان نیسیت بیه وییژأ بیراق
کسانی که والب هاق اییئولوژیک و ارزشی بورژوا د کرا یک ورن هجیهم را به عنوان شادص سوسیالیسم پ یرفته باشنی.
دو ، علیرغم اینکه طبر رسوایی کارزار بین المللی فی چو که وسط بورژوازق بنی از فروپاشی بلوک شرا به راأ افتاد بیه صییا درآ ییأ
ا ا اررا آن کارزار هنوز باوی است. بسیارق هنوز حت یاریر حریفیا و حی ف هیایی هسیتنی کیه بیورژوازق از یاریخ انقیلاب هیاق ویرن
بیستم کردأ است. حریفا در ورد ووایع و دستاوردهاق این انقلاب ها و ح ف نقش ستقیم و غیر ستقیم اویا ا عملیی بیورژوازق در بیه
شکست کشانین این انقلاب ها. ذهن ها سمو انی و ارکسیست ا نیاز نینی که با ما وانشان سیم زداییی کننیی و واونییت یاریخ و واونییت آن
جارب را با ما نقاط وو و فنفش از زیر آوار بیرون بکشنی و به نظر داورق و نقی علمی و نصفانه ورار دهنی.
و سرانجا اینکه ا با ظ ور گرایش ویر منیق در یان بسییارق از نتسیبین چیو واجیه هسیتیم کیه خالفیت بیا جیارب انقلابیی ویرن بیسیتم،
جا نییه « بییراق آن ییا پوششییی اسییت بییراق خالفییت بییا انقییلاب. آن ییا دییود را نتقییی نظییا و بلیی ییارکس ییی داننییی؛ حتییی دواهییان بروییرارق
هستنی ا ا این ا ر را بیون انقلاب، دشونت، و ر و بیون اشتباها ناگزیر ی دواهنی. در نزد صاحبان این دییگاأ نلیو نیسیت » کمونیستی
که چگونه و با استفادأ از چه ابزارهایی بایی بیه ایین هییف رسییی. چگونیه باییی وییر سیاسیی بیورژوازق را درهیم شکسیت و وییر سیاسیی
انیی بلکیه – » فیی انقیلاب « روبرو هستیم. نظور این نیست که این وبیر نیروها » فی انقلابی « پرولترق برورار کرد. به این ننا با گرایشی
بیا نیابیر دیود از یارکس دفیاع یی کننیی ولیی » نظرق « درواوع ا ییق به انقلاب و غییر رادیکال سیستم نیارنی. در ب ترین حالت در حیته
در حیته عملی از اصیلاحا در سیسیتم فرا یر نمیی رونیی. آن هیم درسیت در ز انیه اق کیه ج یان نییاز دارد بیار دیگیر انقیلاب پرولتیرق بیه
عنوان ن ا راأ حر واونی رهایی بشر از دهشت هاق این سیستم به ییان آیی.
برگردیم به صحنه علم اریخ و فرور بردورد دیالکتیکی به اریخ. دفاع از دستاوردهاق وج اول انقیلاب پرولتیرق ) ۱۹۷۶ – ۱۸۴۸ )
دانیش انباشیت « صرفاً سئله اق ادلاوی نیست. نشانه چگونگی بردورد علمی و ارکسیستی به سئله شینادت اسیت. ایین جیارب بخشیی از
بشر درز ینهٔ غییر جا نه و ج ان انی. هیچ ئورق علمی بیون وجه به دانش انباشت شیأ پیش از دود و روشین کیردن نسیبت دیود بیا » شیأ
نمی وانی یعی درستی و کا ر دود باشیی. بییون دفیاع از آن دسیتاوردها حتیی نمیی یوان بیه نقیی درسیت دسیت یافیت، » دانش انباشت شیأ «
همان طور که بیون نقی نمی وان حکم از آن جارب دفاع کرد. دفاع بیون نقی، دگما یسم و بی رمرق به بار ی آورد و نقی بییون دفیاع، بیه
انحلال طلبی و سردرگمی و گیجی نجر ی شود. براق ف م و وفیو ب تر بحو دیالکتیک دفاع و انتقاد بایی بیه سیراغ ئیورق ارکسیسیتی
که بر اسیاس آن، شینادت از چیسیتی » نحنی یادگیرق « و » نحنی شنادت « شنادت و قوله اق رفت که همه علو با آن روبرو هستنی یننی
سوسیالیسم و اهیت جا نه سوسیالیستی نیز دود فرآینیق اریخی دیالکتیکی است و در پروسه دییالکتیکی پرا ییک ئیورق پرا ییک در – –
حال حول و کا ر بودأ است. پروسه اق که یا ا ر یاو و گسست را به یان ی آورد. یاو افکیارق کیه کماکیان صیحیو انیی و گسسیت
از افکارق که نادرست انی یا ز انی صحیو بودنی ا ا دیگر با واونیا پویاق ادق نمی دواننی. واونیت این است که در اوادر ویرن نیوزدهم
و طی ورن بیستم پروسه شکر گیرق و کوین جنبش پرولترق گا هاق نخستین دود را پشت سر ی گ اشیت و شینادت بشیر از اهییت ایین
انقلاب ا و چیستی سوسیالیسم نیز راحر اولیه دیود را طیی یی کیرد. اگرچیه یارکس و انگلیس در جرییان کیار فکیرق و سیاسیی شیان و بیر
اسیاس روش علمیی درسیت شیان نیابیر و شادصیه هیاق ئورییک عمیی اً درسیتی از جا نیه سوسیالیسیتی و دولیت دیکتیا ورق پرولتارییا را
شخص کردنی ا ا این چیارچوب هرگیز نمیی وانسیت وفییو دهنییأ ابنیاد ناشینادته جا نیه سوسیالیسیتی و بییین کننییأ اجیزاق گونیاگون آن
باشی. نیاز به عملی کردن آن ئوری ا، کسب جارب جییی و ئوریزأ کردن جید آن جارب بود. این بحثی است کا لاً ا ریالیستی و نتبی
با ئورق ارکسیستی شینادت. ن یا بیر چنیین بسیترق اسیت کیه یی یوان از لاشی ا بیراق پیشیرفت عملیی و کا یر ئیورق هیا سیر درآورد،
حیودیت هاق اریخی و اشتباها را عمیقاً ف میی و شینادت دیود را درز ینیهٔ چگیونگی غیییر انقلابیی ج یان کا یر داد. ز یانی کیه بیا دییی
گستردأ اریخی و وشکافی نقادانه علمی به جارب انقلابی ورن بیستم بنگریم جایی براق شر سارق باوی نمی انی.
پاسخی به تحریفات: انقلاب فرهنگی چین چه نبود؟
فرییا آفارق در قاله دود )البته عمی اً از زبان دیگران( نسبت هایی به ائو و انقلاب فرهنگیی چیین یی دهیی کیه واونییت نیارنیی. بردیی هیا
ب انه انی و بیشتر به کار فضاسازق نفی علیه این انقلاب ی آینی، بردی دیگیر حرییی و ب تیان آشیکارنی یا از آن بیراق نتیجیه گییرق هیاق
دلبخواهی استفادأ شود. اغلب این ب انه ها و حریفا به شیوأ هاق ژورنالیستی و ستحی و غییر حققانیه طیرح یی شیونی. بیه ایین صیور
که فلانی این ا را گفته و سئولیتش بر ع یأ آفارق نیست. جبوریم بیه بردیی از ایین حریفیا بپیردازیم یا حشیو و زوائیی کنیار زدأ شیونی و
هسته اصلی بحو در ورد انقلاب فرهنگی چین رو بیایی.
۱ همیوارأ از واژأ سییاأ بیراق وصییی زشیتی و – « ب انه گرفته ی شود کیه یائو از ادبییا نژادپرسیتانه علییه سییاهان اسیتفادأ یی کیرد و
یی یوان بیه درسیتی و ». را رواج دادأ بیود » سییاأ زیبیا اسیت « پلییق استفادأ ی کرد درحالی که در همان ز ان جنبش ینی سییاهان شینار
هموارأ نسبت به بار جنسیتی، نژادق و طبقا ی که در همه زبان هیا وجیود اسیت، هشییار داد و دواهیان پیالایش آن شیی. هرچنیی یائو یلاش
داشت که از واژأ اریکی براق نشان دادن زشتی یا جوانب نفی یک پیییأ استفادأ کنیی ا یا اگیر کسیی یی دواهیی واونییت را دریابیی باییی بیه
وفع سیاسی ائو در ورد جنبش سیاهان آ ریکا بپردازد. این ائو بود که براق نخستین بار به عنوان رهبیر ییک کشیور سوسیالیسیتی در
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 6
سال ۱۹۶۳ بیانیه اق در پشتیبانی از بارزأ بر ح سیاهان علیه بنیض نژادق در نظا سر ایه دارق ا پریالیستی آ ریکا نتشر کیرد. ایین
ائو بود که درست چنی روز پس از وتر یار ین لو رکینیگ در ۱۶ آورییر ۱۹۶۸ و شیورش یودأ هیاق سییاأ فرادیوان نیروف، یاریخی و
حریک آ یزش را در حمایت از بارزأ سیاهان آ ریکا علیه سرکوب و رآ یز صادر کرد. ) ۲۰ ( این دفاع و م ر از آن افکار انقلابیی او
بیشترین اریر را بر بخش رادیکال جنبش سیاهان در آ ریکا شخصاً حزب پلنگیان سییاأ داشیت. ایین حیزب بیود کیه جملیه شی ور یائو – –
را همیراأ بیا پخیش گسیتردأ آریار یائو بیه ییان یودأ هیا بیرد و جنیبش انقلابیی » وییر سیاسیی از لولیه فنیگ بییرون یی آییی « بنی بر اینکه
ویر منیق را ساز ان داد. ) ۲۱ )
۲ را نوشیته اسیت. ب انیه – » دربیارأ ضیاد « از وول رایادونفسکایا ب انه گرفته ی شود که ائو براق وجیه وحی با چیان کاق چک کتیاب
این است که چرا ائو فلسفه را در دی ت سیاست ورارداد. دود ائو بارها اذعان داشت که فلسفه بایی در دی ت وظایی سیاسیی ز یان دیود
باشی و هر فلسفه اق در دی ت وظایی ز ان دود ورار دارد. ) ۲۲ ( انکار این سئله پوششی براق پن ان کردن اهییت طبقیا ی فلسیفه اسیت.
در اریخ جنبش چو)و حتی فرا ر از آن اریخ ج ان( هیچکس به انیازأ ائو فلسفه را به یان ودأ ها نبرد. بحو ی وانی بیر سیر حتیوق
و درستی و نادرستی نتیایج فلسیفی از وویایع و رویییادهاق سیاسیی باشیی نیه دیود رابتیه نیاگزیر فلسیفه و سیاسیت. فلسیفه بیه عنیوان راهنمیاق
پژوهش از شنادت علمی و حقای عینی اریر ی گیرد، یا حت اریر شنادت و حقای بیشترق کیه وسیط علیو طبینیی و علیو اجتمیاعی
یائو صیرفاً پاسیخی نیگ نظرانیه و » دربیارأ ضیاد « . کشیی یی شیونی، کا یر یی یابیی. ایین ا یر شیا ر بحیو هیاق فلسیفی یائو نییز هسیت
پراگما یستی به وظیایی روز یرأ سیاسیی نبیودأ بیه وییژأ آن کیه یائو در حیال احییاق هسیته اصیلی فکیر دییالکتیکی بیود کیه آن ز یان وسیط
اسیتالین قایسیه شیود یا » ا ریالیسیم یاریخی ا ریالیسیم دیالکتییک « یائو بیا کتیاب » دربیارأ ضیاد « اسیتالین خییوش شییأ بیود. کیافی اسیت
دریافت که چگونه ائو اساساً به تالنا لنین در ورد هگر کیه کرد و بحو وحی افیاد را به عنوان اساسی رین اصر دیالکتیک غنا
بخشیی.
۳ اصیلاحا سیاسیی و فرهنگیی یی – « ب انه گرفته ی شود که ائو درک وارونه اق از رابته زیربنا و روبنا ارائه دادأ و فکیر یی کیرد
یکم این که در هیچ یک از آرار ئوریک ائو اننیی ». وانی به جاق غییرا در زیربناق اوتصادق به عوا ر اصلی و نیین کننیأ بییر شود
چنیین حکمیی دیییأ – » نقیی اوتصیاد شیوروق « و » اییأ هاق صحیو انسان از کجا سرچشمه یی گییرد « و » دربارأ پرا یک « ،» دربارأ ضاد «
نمی شود. البته ائو از درک ا ریالیستی کانیکی که ا آن ز ان بر جنبش بین المللی چیو غالیب بیود گسسیت کیرد و بیر ییادر دییالکتیکی
یان زیربنا و روبنا بارها اکیی کرد و نشان داد که علیرغم اینکه در کر زیربنا نقش نیین کننیأ اق نسبت به روبنا دارد ا ا در قاطنی ایین
روبناست که نقش عمیأ در نیین اهیت و کا ر زیربناق اوتصادق جا نه ایفا ی کنی. انقلاب یننی در درجه اول غییر اساسی در روبنیاق
جا نه، ن ا پس از این غیییر روبنیایی اسیت کیه یی یوان صیحبت از غیییرا زیربنیایی کیرد. وانگ یی نقیش روبنیا در جا نیه سوسیالیسیتی
نسبت به جا نه سر ایه دارق برجسته ر است و به ناگزیر کشمکش در روبنا حاد ر و پیچیییأ یر یی شیود. بیردلاف جا نیه سیر ایه دارق
روابیط ولیییق سوسیالیسیتی پیس از کسیب وییر سیاسیی شیکر یی گییرد نیه وبیر از آن. نییروق دیلاا و ویوأ حرکیه جا نیه سیر ایه دارق
دودروئی و آنارشی است و سر ایه دارق نیازق به برنا ه ریزق آگاهانه نیارد. این جا نه سوسیالیستی است که فقط بیا در رأس ویرار دادن
» انقیلاب کنییی ولییی را بیالا ببرییی « آگاهی و برنا ه ریزق سادته ی شود. این ا ر دود نقش کلییق روبنا و آگاهی را نشیان یی دهیی. شینار
دود اننکاسی از این درک درست در جریان انقلاب فرهنگی بود. که در ادا ه بیشتر بیان دواهیم پردادت.
۴ در انییشیه یارکس قولیه اق بیه نیا – « هنییق )بیه نیا پیارش چا وپاهییاق( ب انیه گرفتیه یی شیود کیه » ارکسیسیت « از ویول ییک تفکیر
و جیا از انقلاب اجتماعی وجود نیارد، و ائو ی پنیاشت که بارزأ طبقیا ی در جا نیه سوسیالیسیتی نییز ادا یه پیییا یی » انقلاب فرهنگی «
گویی ورآن غلط دوانیأ شی و ارکس پیغمبرق بود که همه چیز ن جمله چگونگی آغاز انقلاب ا را پییش بینیی کیردأ بیود و یاریخ یی ». کنی
بایست ننر به ننر بر طب گفته هاق او به پیش ی رفت. درست است یارکس صیحبت از انقیلاب فرهنگیی نکیرد، ا یا بیه روشینی از ادا یه
انقلاب سخن گفت. انقلاب فرهنگی شکلی بود که ادا ه انقلاب حت دیکتا ورق پرولتارییا در شیرایط چیین بیه دیود گرفیت. ایین کمونیسیت اق
یارکس را از زییر آوار حریفیا رویزیونیسیتی بییرون کشییینی و نرییی دویی و » چ یار کلییت « چینی بودنی کیه بیراق نخسیتین بیار ف یو
عمی و همه جانبیه و چنییوج ی کیه یارکس از ضیمون انقیلاب پرولتیرق در کتیاب نبردهیاق طبقیا ی در فرانسیه ارائیه دادأ بیود را فراگییر
ارکس به وفوح از فرور نابودق کلیه اییأ هاق سنتی صحبت ی کنی که از روابط ولیییق اسیتثمارق » چ ار کلیت « کردنی. در ف و
از طریی اعمیال دیکتیا ورق » چ ار کلیت « و روابط اجتماعی بنیض آ یز نشا گرفته انی و سوسیالیسم را دوران انقلاب یوا براق حو
پرولتاریا نریی کرد، با چنین سنتزق آیا نمی وان چنین نتیجه گرفت که ا فاویاً انقیلاب فرهنگیی چیین جلیی پرا ییک واونیی و درسیت بحیو
ارکس است؟
درست است در چین، بارزأ در جب ه فرهنگ و هنر جروه این انقلاب را زد، ا ا این انقلاب همیه عرصیه هیاق روابیط ولیییق و اجتمیاعی
کیه آفیارق بییان هیا رجیوع یی کنیی درک غلتیی از جایگیاأ » تفکیران ارکسیسیتی « چین را در برگرفت. شکر جاق دیگرق اسیت. غالیب
فرهنگ دارنی و کلاً خالی انقلاب در ز ینهٔ فرهنیگ هسیتنی. اغلیب آنیان فکیر یی کننیی نقتیه عزیمیت فرهنیگ سوسیالیسیتی همیان فرهنیگ
بورژوایی است و جا نه سوسیالیستی فرهنگی را کیه از جا نیه ک ین بیه ارد بیردأ دسیت نخیوردأ بیاوی یی گی ارد. ) ۲۳ ( و ا فاویاً بیردلاف
ارکس که در انیفسیت بیر رادیکیال یرین گسسیت از ناسیبا سینتی الکییت و رادیکیال یرین گسسیت از ایییأ هیاق سینتی اکییی یی کیرد،
حیته فرهنگ را در برنمی گیرد. ) » تفکران ارکسیست « این به اصتلاح » انقلاب اجتماعی « ۲۴ )
وانگ ی ارکس غیر از ارائه طرح و چارچوب کلی در ورد جا نه آینیأ چگونه ی وانسیت ویوانین حیاکم بیر پییییأ اق را کیه هنیوز شیکر
نگرفته و سادته نشیأ را کشی کنی؟ ائو با کیه به جربه چین و شوروق وانست ووانین حاکم بر بارزأ طبقا ی حت سوسیالیسم را کشیی
کنی و این بزرگ رین و اریخی رین دی ت او بیه علیم انقیلاب بیود. البتیه ایین یارکس بیود کیه بیر فیرور انقیلاب دائیم اکییی کیردأ بیود.
پیارش « انقلاب هم نناق دود را دارا است حتماً آ اجی دارد و حتماً نیروهایی در وافقت یا فییت با آن با یکییگر درگیر ی شونی. درک
اسیت کیه ییا طبقیا ی بیودن جا نیه سوسیالیسیتی را » سوسیالیسیم واونیاً وجیود « بیشتر شبیه درک طرفیاران شوروق ساب یا » چا وپاهیاق
انکار ی کردنی. این درک ریشه در فر ول بنیق هاق نادرستی داشت که نخستین بار وسیط اسیتالین جلیو گ اشیته شیی و بنییها وسیط ا ثیال
دروشچی کا ر کیفی ار جاعی یافت. استالین در نیمه دهه ۱۹۳۰ یعی شیی کیه بیا بردیی حیولا سوسیالیسیتی کیه در شیوروق صیور
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 7
گرفته دیگر طبقا آنتاگونیستی وجیود نیارنیی و نبیع میا ضیادهاق اجتمیاعی باییی در فنالیت یاق بقاییاق اسیتثمارگران و جاسوسیان یکیی از
ویر هاق ا پریالیستی ن فته باشی. چنین درک غلتی به عوارض ناگوار و دردناکی در جربه شوروق پا داد. ) ۲۵ )
۵ بیه ایین سیبب دلیع – « اریخ از زبان رایا دونفسکایا حریی ی شود. نقر وول از او آوردأ ی شود که لیوشائوچی رئییس جم یورق چیین
شی که با سیاست ائو بنی بر عی حمایت از ویتنا در برابر ا پریالیسیم آ ریکیا و سیاسیت هیاق فاجنیه بیار یائو در بیه بیار آوردن کود یاق
پیروان رایادونفسکایا ی پنیارنی که دروغ هر چه بزرگ ر باشیی بیاورش آسیان یر اسیت. حرییی هیم ». نا وف انیونزق خالفت کردأ بود
حیق دارد. این حریی اریخ نیست، وواحت یاریخی اسیت. کسیی کیه سیادأ یرین و ابتییایی یرین کتاب یاق یاریخ دهیه شصیت را ورا بزنیی
دروغین بودن این ب تان را در ی یابی. این سخنان در ورد دورأ اق گفته ی شود که اوج کمک اق چین به ویتنا بود. انقلاب فرهنگی نقش
می در گسترش کمک اق سیاسی نظا ی چین به ویتنا داشت. ظاهرا وسییع یودأ اق و کیارزار ییک روز حقیوا بیراق کمیک بیه جنیگ
ویتنا ساز ان دادأ شی. چین آن ز ان نقش م و نیین کننییأ اق در افشیاق سیاسیت همزیسیتی سیالمت آ ییز شیوروق هیا داشیت. آفیارق در
قاله اش ی گویی چین با دادن ا تیازهایی به آ ریکا وجب قویت آ ریکا در جنگ ویتنا شی. ی یوان بردیی سیاسیت اق دیارجی تیارر –
از ئورق سه ج ان را که در اوادر دوران ائو در اوایر سال اق هفتاد یلادق )نه در دهه شصت ییلادق( ا خیاذ شییأ را یورد نقیی – – –
ورارداد ا ا دوب است یک ورد از ا تیازهایی که چینی ها در دوران جنگ ویتنا به آ ریکیایی هیا دادأ بودنیی برشیمردأ یی شیی. بیا حیرف
بی اساس و بی سنی که نمی وان یعی پژوهشگرق شی.
علاوأ بر این هیچ سنی اریخی وجود نیست که نشان دهی این ائوئیست ا بودنی که در انیونزق کود ا کردنی یا وصیی کود یا داشیتنی و شکسیت
دوردنی و این ا ر نجر به وتر عا صیها هزار از اعضاق آن حزب شی. حزب کمونیست انیونزق به دلییر راسیت روق نیه ن یا هییچ اوییا
ستقلی براق کسب ویر نکرد بلکه از سوکارنو )نماینیأ بورژوازق لی انیونزق که در رأس ویر بیود( دنبالیه روق کیرد و ایین سیاسیت
بود که به فاجنه انجا یی. این ا پریالیسم آ ریکا بود که در انیونزق کود ا کرد و به وتر عا یلیونی پردادت. چرا آفیارق سینی دارد قصییر
کود اق آ ریکایی را به گردن ائو بینیازد؟ ) ۲۶ )
۶ حریی دیگر، بنا بر شواهی وریس ایزنر آ یار دادأ یی شیود کیه بیه واسیته انقیلاب فرهنگیی طیی سیال اق – ۱۹۶۶ یا ۱۹۷۶ بییش از
چ ارصی هزار نفر در سراسیر چیین بیه وتیر رسییینی، یلییون هیا نفیر دسیتگیر شیینی و بیه زنییان ییا اردوگیاأ هیاق کیار اجبیارق در روسیتاها
فرستادأ شینی، یلیون ها نفر بنییی شیینی و یلییون هیا نفیر دیگیر یورد شیکنجه جسیمانی ییا روحیی ویرار گرفتنیی. انگیار اشیین آ یار سیازق
ایزنر فقط با اعیاد شش روم به بالا کار ی کنی. ) ۲۷ هیاق انقیلاب فرهنگیی چنیین » کشیتار « ( حتی بنگیاأ هیاق رسیمی بیورژوازق در یورد
ادعایی نکردأ انی. آن ا بیشتر بر آ ار رگ و یر ۲۰ ، ۳۰ ، ۵۰ طیی سیال هیاق پاییانی دهیه » ج ش بیزرگ بیه پییش « یلیونی دوران ۱۹۵۰
انگشیت یی گ ارنیی و آن یا را بیه حسیاب جناییا یائو وارییز یی کننیی. ) ۲۸ ( حتیی دار و دسیته نیگ شییائو پینیگ و حکیا کنیونی چیین کیه
صی ا زیادق از دوران انقلاب فرهنگی دوردنی چنین ادعایی نکردنی.
کمونیسم به ومارق بیل شییأ اسیت ج یت حرییی هیر چیه بیشیتر واونییت انقلاب هیاق » وربانیان « در دورأ کنونی، آ ار سازق در ورد نیاد
سوسیالیستی. این که آفارق در یان صیها کتابی که در ورد انقلاب فرهنگی نتشرشیأ سراغ چنین نابنی ی رود جاق پرسیش اسیت ا یا
این حیاور وظیفیه ییک پژوهشیگر اسیت کیه نیابع ختلیی را بیاهم قایسیه کنیی یا صیویر واونیی از ییک واونیه یاریخی کسیب کنیی و اعتمیاد
دواننیگانش را به بازق نگیرد. ) ۲۹ )
از روم نجو ی و عجیب و غریب یلیون ا زنیانی، بنییق و شکنجه شیأ که بگ ریم واوناً به روم چ ارصی هیزار نفیر فکیر کنییی. باییی حییاور
یک جنگ دادلی شییی در جریان ی بود ا چنین کشتارق صور ی گرفت. ) ۳۰ ( قریباً هر ساعت بایی ۵ نفر کشته شونی یا چنیین رومیی
طی دأ سال حاصر شود. انقلاب فرهنگی، یک انقلاب بود، هزینه هاق دود را هم داشت. چه برارر زیادأ روق هایی که ودأ هیا یی کردنیی
و چه در زدودوردهاق دیابانی که یان گروأ بنیق هایی سیاسی )بردی با اهیت هاق سیاسیی تضیاد و بردیی بیا اهییت هیاق فرویه اق و
سکتاریسیتی( صیور یی گرفیت. بخیش هیایی از یرد آزار و صیی ه دیینیی و حتمیاً افیرادق نییز وربیانی شیینی. ز یانی کیه دییزش ودهیاق
گستردأ به راأ ی افتی، وووع چنین روییادهاق لخ ناگزیر است به ویژأ اینکه بسیارق واوع فیانقلاب نیز با همیان پیرچم و همیان شینارها
عمر ی کنی. بااین وجود بیون دیزش ودأ اق گسستی از اوفاع عقب انیأ صیور نمیی گییرد. اگیر بیارزأ بیه وراق رزهیاق غیروابیر
وبیول نیرود، غیییرا اساسیی هرگیز صیور نمیی گییرد. ایین دیالکتییک پیشیرفت یاریخ و بیارزأ طبقیا ی اسیت. ا یا واونییت آن اسیت کیه
آنتاگونیسمی که انقلاب فرهنگی شاهیش بود آن ویر شییی نبود که این همه کشتار در آن صور بگییرد. علییرغم اینکیه راسیت هیا در قابیر
انقلاب قاو ت کردنی ا ا قاو تشان تمرکز و نظا ی نبود. علاوأ بیر ایین نییاد قا یا ی کیه راأ سیر ایه دارق را در پییش گرفتیه بودنیی بیه
وول ائو حیاکثر ۵ درصی بودأ و پراکنیأ بودنی. ) ۳۱ ( ا ا آنچه م است سیاست رسمی ائو بود که خالی بردورد و رق با خالفان بیود.
اینکه هیچ یک از رهبیران خیالی )بیردلاف جربیه نفیی شیوروق( بیه وتیر نرسییینی دیود نشیانه بردیورد از نیوع کیفیتیا تفیاو بیود. بیاب
آواکیان نقر ی کنی که ائو در صاحبه اق در سال ۱۹۷۱ با ادگار اسنو از اینکه بردی زیادأ روق ها و بردی روش هاق غیراصولی کیه
بیه جیاق ا حیاد گسیتردأ در ییان یرد پیرا یون سیائر » گاردهاق سرخ « رد در جریان بارزأ ا خاذ کردنی بسیار ناراحت بود. از این که
درگییر جروبحث یاق فرویه اق » گاردهیاق سیرخ « . بزرگ انقلاب فرهنگی در قاطنی به فروه بازق درونی کشییأ شیأ بودنی بسیار آشفته بود
شیأ و درگیر زدودورد با یکییگر شیأ بودنی. حتی در واردق بر سر این وفوع که کییا جنیاح انقلابیی اسیت و دیگیران همیه فییانقلابی
انی وارد درگیرق سلحانه شیأ بودنی. درگیرق هیایی کیه بیه دانشیگاأ پکین هیم کشیییأ شییأ و علیت اصیلی حضیور کیارگران )بیه زعیم آفیارق
ار ش؟ ( و نتیلی دانشگاأ این بود. ائو حتی از عمر کلاأ بووی گ اشتن بر سر افیرادق کیه یورد انتقیاد ورارگرفتیه بودنیی انتقیاد کیرد و در
ادا ه انع انجا آن شی. ) ۳۲ )
ز انی که انقلاب چین با کود اق راست ها شکست دورد. انتقاد بسیارق از چپی هاق دنیا به ائو این بود که اگر او اننیی اسیتالین عمیر یی
کرد و ا ثال نگ شیائو پینگ را به وتر ی رسانی چین به چنین سرنوشتی دچار نمی شی ا ا بیراق یائو وییارانش روشین بیود کیه سیئله بیا
کشتن این یا آن رهبر خالفان حر نمی شی پیاق ضیادهاق عینیی و نیروهیاق اجتمیاعی بیزرگ یر و پروسیه یاریخی طیولانی یرق در ییان
است.
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 8
این ادعاق وریس ایزنر نییز بیه هییچ وجیه واونییت نییارد کیه یائو، لیین پییائو را سیر بیه نیسیت کیرد. اسیناد و دیاطرا ی کیه در ایین ز ینیه
نتشرشیأ دلاف این ادعاست. حتی فی کمونیستی رین کتاب سال اق ادیر ) ائو داستان ناشنادته ارر هالییق و چانگ( که در ورد یائو –
نوشته شیأ، رگ لین پیائو را به یائو نسیبت نییاد. کتیابی کیه یلاش کیردأ یائو را از کیودکی شینه دیون و وییر نشیان دهیی. در ایین کتیاب
ذکرشیأ که لین پیائو هنگا فرار به سمت شوروق در ارر سقوط هواپیمایش در غولستان به دلیر ا ما سودت کشته شی. ) ۳۳ )
۷ اصلی رین دلیر آفارق در رد انقلاب فرهنگی بر پایه یک حریی بزرگ صور گرفته است. آفارق یعی است که علیی رغیم اینکیه –
طی سال اق ۱۹۶۴ ا ۱۹۷۵ یزان ولییا صننتی و کشاورزق چین افزایش یافته و چین با رشی اوتصادق روبرو شییأ بیود سیتو زنییگی
ودأ هاق رد ب بود نیافت. به نظر ی رسی این یکی از شادص هاق م آفارق در حکو یت انقلاب فرهنگی است. ا ا واونیت چه بیود؟
درست است که چین کشور فقیرق بود و ستو زنیگی رد نمیی وانسیت وابیر قایسیه بیا کشیورهاق ا پریالیسیتی باشیی. ولیی بیه جرئیت یی
وان گفت در بردی ز ینه ها وفنیت رد چین به طور نسیبی ب تیر و پیشیرفته یر بیود. از زاوییه آ یارق نگیاهی گی را بیه بردیی شیادص
هایی که ستو زنیگی ودأ هاق رد چین را در دورأ ائو نشان ی دهی بینیازیم:
طب آ ار درآ ی لی سرانه طی سال اق ۱۹۵۲ ا ۱۹۶۶ ، ۲٫۲% رشی داشت در فاصله ۱۹۶۶ ا ۱۹۷۶ ، ۴٫۴% ( . ۳۴ )
یزان صرف سرانه در چین در فاصله سال اق ۱۹۵۲ ا ۱۹۷۵ دو برابر شی. ) ۳۵ ( چین به عنوان کشیورق کیه سیالیان سیال از گرسینگی
رنج ی برد در اوایر دهه ۷۰ یلادق وانست این نضر را حر کنی.
دی ا ب یاشتی رایگان یا کم هزینه براق همگان فراهم شی. توسط هزینه سیالانه پزشیکی بیراق دهقیان چینیی ۱ یا ۲ دلار بیود. در نیاط
روستایی شکر غ یه حر شی و گرسنگی و بیمارق عمو ی ردت بربست. وبر از انقلاب فرهنگی، دوسو صنیوا بودجیه دیی ا پزشیکی
در یانی در نیاط شی رق صیرف یی شیی درنتیجیه انقیلاب فرهنگیی ایین نسیبت بیه ۴۰ درصیی کیاهش یافیت. ) ۳۶ ( ییک کیی نیین بیراق
صرف ثبیت شی و اجازأ دادأ نمی شی که یزان صرف رد از آن پایین ر برود. ویمت حصولا صننتی نظیر ابیزار و کیود شییمیایی
در چین دوران ائو نسبتاً رابت نگ یاشته شی و همز ان حکو ت یاو ا ویمت دریی حصولا کشاورزق را افزایش ی داد. ) ۳۷ )
همانتور که گفته شی در سال ۱۹۷۵ نرخ رگ و یر کودکان در شانگ اق که بزرگ رین ش ر چین است پایین یر از نیوییورک بیود. ا ییی
به زنیگی که وبر از انقلاب ۳۲ سال بود به ۶۵ سال در ۱۹۷۶ رسیی. به گفتیه ویلیمیز حلیلگیر سیائر چیین ) Williems2005 ( در جمیوع
سی و پنج یلیون سال بر طول عمر رد چین افزودأ شی.
ربت نا در یارس ابتیایی طی سال هیاق ۷۷ – ۱۹۶۵ از صیی و پیانزدأ یلییون نفیر بیه صیی و پنجیاأ یلییون نفیر افیزایش یافیت. طیی همیین
سال اق ربت نا در یارس دورأ توسته از 150 یلیون نفر به 580 یلیون نفر رسیی یننی قریباً ۴ برابر افزایش یافت. ) ۳۸ )
سیستم درجه بنیق دستمزدها در کر کشور پس از انقلاب فرهنگی ۸ ر به اق شی. یننی بیالا رین سیتو حقیووی کیه ییک قیا ادارق دریافیت
ی کرد هشت برابر دستمزد پایه یک کارگر با کم رین سیتو یار بیود. در بخیش صینایع بیالا رین حیی دسیتمزد کیه بیه بردیی یییران و
کارکنان فنی پردادت یی شیی ۵ برابیر دسیتمزد کیارگران غییر یاهر بیود. یننیی نیرخ فیاو دسیتمزد پینج بیه ییک بیود در حیالی بیود کیه در
بسیارق از کشورهاق ج ان سو در آفریقا و آسیا نرخ فاو دستمزد از ۳۰ به یک حتی ۵۰ به یک، غیرعادق نبود. ) ۳۹ )
دولت آگاهانه به باز وزیع نابع الی وسط حکو ت در ناط فقیر پردادت. استان هاق حرو با یارانیه اق کیه از حکو یت دریافیت یی
کردنی ی وانستنی بیشتر از آنچه درآ یهاق دودشان اجازأ ی داد هزینه کننی. ) ۴۰ )
براق کاهش نابرابرق صننتی یان ناط در اوایر دهه ۱۹۷۰ یلادق بیش از 500 هزار کارگر اهر شاغر در شانگ اق )از استان هاق
ساحلی( به بخش صنایع در استان اق دادلی چین اعزا شینی. ) ۴۱ )
آیا با چنین شادص هایی هنوز ی وان چشم بر واونیت بست و گفت ستو زنیگی رد چین غییرق نیافته بیود. جالیب اینجیا اسیت کیه نبیع
رجوع اصلی آفارق در ورد نقی انقلاب فرهنگی یننی وریس ایزنر خالی نتیجیه گییرق آفیارق اسیت. یایزنر نتقیی اسیت سیتو زنییگی
رد چین بالا رفته بود و نباییی انییازأ گییرق سیتو زنییگی را بیه سیتو دسیتمزد قلییر داد. او یی گوییی کیه آ یوزش و پیرورش، ب یاشیت و
افزایش طول عمر نیز ازجمله شادص هاق یم در ار بیاط بیا سیتو زنییگی حسیاب یی شیونی. عیلاوأ بیر ایین یایزنر بیردلاف بسییارق از
حلیلگران که بالا رفتن ستو زنیگی را به دوران نگ شیائو پینگ نسبت ی دهنی نتقی است که از اوایر دهه هفتاد یلادق چین شاهی بیالا
رفیتن ایین سیتو شیی. ) ۴۲ ( بردیورد ایییئولوژیک آفیارق فقیط شیا ر حی ف آریار طرفییاران انقیلاب فرهنگیی نیسیت بلکیه حتیی شیا ر حی ف
ارزیابی هاق ثبت نابع ورد رجوع دودش هم ی شود
۸ آفییارق یییعی اسییت کییه انقییلاب فرهنگییی در راحییر نخسییت آن سییناریوق برنا ییه ریییزق شیییأ از بییالا بییود و نییه انقلابییی ییودأ اق و –
دواسیتار حکو یت کیارگران و پاسیخگو شیین رهبیرق – – « دودانگیخته. بنیازاین که یرد بیه وییژأ کیارگران شیانگ اق بیه یییان آ ینیی و
» پاسییار « طرفیار ائو ورار گرفتنی. )جالب است که آفارق کلمیه گیارد را بیه » پاسیاران سرخ کارگرق « شینی ورد سرکوب وسط » حزب
بر ی گردانی؟ این نیز بخشی از فضاسازق نفی علیه انقلاب فرهنگی است.(
آفارق براق رد انقلاب فرهنگی از حریفا راژیک به وصه هاق کمیک گ ر ی کنی و صویرق کاریکا ور گونیه و غییر مکن از انقیلاب
فرهنگی نشان ی دهی. گویا ائو به عنوان یک صحنه گردان در ا یاا فر یان نشسیته بیود و بیا فشیار دادن دگمیه هیاق ختلیی همیه ا یور را
کنترل ی کرد. حال آنکه نابع جیق اریخی غربی نیز چنین سئل اق را اییی نمی کننیی. بیه عنیوان کسیی کیه دیود را ارکسیسیت یی دانیی
بیشتر بیان نا وانی در ارائه حلیر طبقا ی از یک روییاد اریخی است. » ئورق سناریو « رو آوردن به
انقلاب فرهنگی یک دیزش ودهاق و بیارزأ انقلابیی بیود. سیناریو دوانیین دیزشیی کیه صییها یلییون نفیر را در برگرفیت بیشیتر بییان کیم
آوردن استیلال و اوج سادأ انگارق است. حتی بیراق وفییو رویییادها در سیادأ یرین اشیکال حکیو تی در جوا یع طبقیا ی اولییه نییز چنیین
سادأ انگارق هایی کاربرد نیارد. با چنین نتقی حتی سادأ رین وطئه چینی هایی که جناح هاق ختلی بورژوازق علییه یکیییگر سیاز ان
ی دهنی را نمی وان وفیو داد. آفارق به جاق حلیر از ضادهاق بنیادین جا نیه و حلییر طبقیا ی از اوفیاع و شیرایط سیاسیی در سیتو
لی و بین المللی همه چیز را به سناریوق برنا ه ریزق شییأ یائو نسیبت یی دهیی. بررسیی رونیی انقیلاب فرهنگیی و بیارزأ بیر سیر آن در
ستو رهبرق حزب نشان ی دهی که ائو هرگز داراق ویر تل و دارج از حی نبود بلکه در بردی قاطع وازن ووا بیه نفیع او نبیود و
ائو بسیار کوشیی این یوازن را بیه سیود دیط دیود غیییر دهیی. او بیراق نفیرد کیردن و شکسیت دادن رهیروان راأ سیر ایه دارق در درون
واقعیت انقلاب فرهنگی چین صفحه : 9
کمیته رکزق حزب و افرادق اننی لیوشائوچی، نگ شیائوپنگ و و بنیها لین پیائو هرگز چنان ادتیارا و آزادق عملی نیاشت که با ییک
فر ان بتوانی پیش برود بلکه رونی پیچییأ اق از بارزأ دتی در جریان بود و ائو در بسیارق از واوع ناچار از عقب نشینی هاق اکتیکی
و ووت بود. )در بخش هاق بنیق با رور اریخ انقلاب فرهنگی بیشتر به این ا ا آفارق دواهیم پردادت.(
فقط کافی است اشارأ شود که دهه شصت یلادق، دهه وفانی بود. وجی انقلابی سراسر ج یان را در برگرفتیه بیود. انقیلاب فرهنگیی چیین
نیز جزئی از این وج انقلابی بود که به نوبه دود اریرا نیین کننیأ اق بر کر این وج داشت. وجی که سرنوشت از پیش نیین شییأ اق
نیاشت. با هیچ سناریویی نمی شی این وج را به راأ انیادت یا سییرش را از وبیر نییین کیرد. ج یان اننیی یوپی بیه هیوا پر یاب شییأ بیود و
شخص نبود که چگونه چرخ ی دورد و در کجا فرود ی آیی. اوفیاع سیاسیی چیین نییز چنیین بیود، گرهگیاهی سیاسیی شیکر گرفتیه بیود.
انقلاب فرهنگی اننی هر انقلابی صحنه حضیور طبقیا ختلیی بیا ج یت گییرق هیاق تفیاو و تضیاد بیود، اننیی همیه انقلاب یا بیا اوفیاع
سیاسی پیچییهاق روبرو شی. اغلب گرایش هاق طبقا ی ختلی درون جا نه در حزب نییز باز یاب یافتیه بودنیی و ایین ا یر بیه نوبیه دیود بیر
پیچییگی بارزأ ی افزود. عملاً حزب کمونیست به صحنه رکزق بارزأ بیل شیأ بود. عی درک این سیئله یننیی چراییی شیکر گییرق –
بارزا دتی در حزب و رابته آن با حرک هاق بنیادین جا نه سوسیالیستی و صی بنیق هاق طبقا ی بسیارق را بیه ایین نتیجیه سیادأ –
انگارانه ی رسانی که همه چیز یک سناریوق برنا ه ریزق شیأ بود و بر اساس ویر تل ائو جلو رفت.
آفیارق در نیاوض ییان سیناریوق برنا یه رییزق شییأ از بیالا بیا انقیلاب یودأ اق دودانگیختیه از پیائین گییر کیردأ اسیت. از ییک سیو انقیلاب
فرهنگی سناریوق برنا ه ریزق شییأ و از بیالا بیود. از سیویی دیگیر بیه دییزش کیارگرق در شی رق اننیی شیانگ اق پیا داد. صیویرق کیه –
آفارق از دیزش یلیونی شانگ اق ی دهی، دیزشی که نجر به سرنگونی قا ا ش ر شانگ اق شی اساساً نادرست است و بیشیتر نزدییک
به دوانش بادیو از جربه کمون شانگ اق است. ) ۴۳ ( طب این دوانش گویا هر آن چیزق که از بالا آغاز و رهبرق شود بی و غلیط اسیت و
هر آن چیزق که دودانگیخته باشی و از پایین شروع شود دوب است و درست. ا ا واونیت دیزش شانگ اق چیز دیگرق بود. یکم اینکه ایین
دیزش بیون حمایت و رهبرق جناح انقلابی حزب وفی بیه سیرنگونی قا یا شی ر نمیی شیی و یم یر از آن ز یانی کیه یودأ هیا قرهیاق
فر انیهی راست ها را سرنگون کردنی به جاق آن قر فر انیهی دیگر یننی کمیته هاق انقلابی را نشانینی. از دل رهبرق این دیزش عظییم
رو آ ی و بنیها عضو کمیته رکزق حزب شی. یک رابته دیالکتیکی یان جنیاح انقلابیی » چان چون چیائو « ودهاق بود که کادرهایی چون
حزب با دیزش ودأ اق وجود بود. جناح انقلابی حزب هم لاش ی کرد بیه دییزش ودهیاق ج یت بیهیی، و هیم از آن ییاد بگییرد و ابتکیار
عمر ودأ ها را فراگیر کنی و هم آن را در دط و سیر درستی هیایت کنی. براق ثال نگارش روزنا ه دیوارق ابتکیار عمیر ییک اسیتاد زن
در دانشگاأ پکن بود که ج ت افشاق قا ا دانشگاأ پکن ورد استفادأ ورارگرفته بود. جناح انقلابی این ابتکار عمر انقلابیی را در سراسیر
چین گسترش داد. ) ۴۴ )
آفارق وادر نیست وونیت تضاد وییر سیاسیی در جا نیه سوسیالیسیتی در آن قتیع را درک کنیی. واونییت ایین بیود کیه بخشیی از رهبیرق
حزب )و نه همه رهبرق( راأ سر ایه دارق در پیش گرفته بود و ی دواست کر جا نه را بیه و قیرا و بیه سیمت سیر ایه دارق ببیرد. هییف
انقلاب فرهنگی گسستن جا نه از این راأ و انیادتن به جادهاق دیگر بود. براق رسیین به این هیف نییز نییاز بیه حفیح، حکییم و گسیترش و
نوسازق ویر انقلابی بود.
آفارق به ستایش حرکت از پیایین و دودانگیختیه یی پیردازد. از دییی او دیزشیی اصیالت انقلابیی دارد کیه دودانگیختیه باشیی. ایین سیتایش از
دودانگیختگی آن هم پس از جارب چنی دهه ادیر در گوشه و کنار ج ان ن جمله جربه انقیلاب ۵۷ جیاق پرسیش بسییار دارد. بیراق ثیال
انقلاب ۵۷ یک دیزش اصییر، انقلابیی، یودأ اق، دودانگیختیه و از پیائین بیود. ا یا اننیی هیر انقیلاب دیگیر آنچیه ج یت گییرق و نتیایجش را
نیین کرد رهبرق اش بود.
دودانگیختگی نه ارزش است، نه سیق نفوذناپ یر در برابر رهبرق بورژوایی. هر دیزش دودانگیخته دیر یا زود رهبرق دیود را پیییا یی
کنی. اگر پیشاهنگ انقلابی آن را رهبرق نکنی کسان دیگرق آن را رهبرق دواهنی کرد. این ا ر در ورد انقلاب فرهنگی نیز صادا بیود بیا
این فاو که رهبرق بایی یک بار دیگیر پیشیاهنگی دیود را در پیشیبرد انقیلاب اربیا یی کیرد و وییر سیاسیی انقلابیی نییز باییی بیار دیگیر
شروعیت دود را از عمر انقلابیی یودأ هیا کسیب یی کیرد و حیولا اوتصیادق اجتمیاعی عمیی یرق را در ج یت کیاهش نیابرابرق هیا و
بنیضا به پییش یی بیرد. همیه این یا ربیوط اسیت بیه دینا ییک هیاق تضیاد جا نیه سوسیالیسیتی کیه در فرصیت هیاق دیگیر بییان دیواهیم
پردادت.
یر اأ ۱۳۹۳
منابع و افزوده ها
اق یر نویسنیأ:
Behrang1384@yahoo.com
۱ در ارنمیییییاق نقیییییی اوتصیییییاد سیاسیییییی وابیییییر دسیییییترس اسیییییت. – » شیییییارل بتل یییییایم و انقیییییلاب فرهنگیییییی یییییائو « ایییییین قالیییییه بیییییه نیییییا
http://www.pecritique.com
۲ چیین، دیکتیا ورق پرولتارییا و پرفسیور بتل یایم )ییا چگونیه از رویزیونیسیم انتقیاد نکنییم( اریر سیی.آر در – « براق نمونه ی وان به قالیه
نشیریه انقیلاب ارگیان ئورییک کمیتیه رکیزق حیزب کمونیسیت انقلابیی آ ریکیا، شیمارأ ۵ ، نیوا بر ۱۹۷۹ رجیوع کیرد. رجمیه ایین اریر بیه
فارسی در اینترنت وابر دسترس است.
۳ از اعضیاق کمیتیه رکیزق حیزب – » وان هیون ون ،» ییائو ون ییوان « ،» چان چون چییائو ،» چیان چین « گروأ چ ار نفر نا ی است که به
کمونیست چین و رهبران انقلاب فرهنگی و نزدیک یرین ییاران یائو دادأ شییأ اسیت. ایین گیروأ پیس از کود یاق ۱۹۷۶ دسیتگیر و حاکمیه
شینی. چیان چین و چان چون چیائو در دادگاأ به دفاع از انقلاب و کمونیسم برداستنی و به حبس ابی حکو شینی. هر دو ن پیس از سیال هیا
بلنیییپروازق هییاق انقلابییی یییک رهبییر « بازداشییت در زنیییان جییان سییپردنی. بییراق آشیینایی بییا افکییار و زنیییگی چیییان چییین یتوانیییی بییه قالییه
در جله انترناسیونالیستی ج انی براق فتو شمارأ » کمونیست ۱۹ سال – ۱۳۷۲ در اینترنت رجوع کنیی.
واقعیتتتت انقتتتلاب فرهنگتتتی چتتتین صففففحه :
10
۴ بیراق ثیال آفیارق در قالیه اش از یوریس یایزنر، چیین شیناس آ ریکیایی درک یائو از انقیلاب فرهنگیی را چنیین نرییی یی کنیی. –
انییشه ائو بر بناق این ایمان ن ادأ شیأ که رد ی واننی به کمک اییأ هاق ناسب و ارادأ بیاورق، بیر کلییه وانیع یادق فیائ شیونی و «
از کتاب چین ائو و بنی ر( اولاً ائو چنین درکی نیاشیت و از هییچ ییک از آریار ( ». واونیت اجتماعی را تاب با آر ان هایشان شکر دهنی
وق نمی وان چنین برداشتی کرد. رانیاً دود ائو در آرار و سخنرانی هاق ختلی دود درک دود را از انقیلاب فرهنگیی و فیرور آن را
به شکلی صریو و روشن جلو ن اد. براق ثال ی وان به سنی گفتگوق ائو با هیئت نماینیگی نظا ی آلبیانی در اول یاأ یه ۱۹۶۷ رجیوع
کرد. ائو در آن سخنرانی اهیاف، شیوأ ها و راحر ختلی انقلاب فرهنگی را وفیو ی دهی. رجمه فارسی این ارر در نشریه ج انی –
براق فتو شمارأ ۱ سال ۱۳۶۳ وابر دسترس است.( چه دلیلی دارد که به جاق رجوع ستقیم به ائو از زبان یکی دیگر بگوییم که یائو چیه
درکی داشت. این شیوأ حتی دردور نا ژورنالیسم نیز نیست.
۵ رجوع شود به کتاب چین پس از ائو نوشته بتل ایم رجمه عباس یلانی انتشارا روزب ان – – – – - ۱۳۵۷
۶ اریر ریمونیی لو یا – » کمونیسیمی در وفیس دنییاق بیورژوایی « براق نقی درک و جمع بنیق آلن بادیو از انقلاب فرهنگی ی وانییی بیه کتیاب
اوتصاددان ائوئیست رجوع کنیی. این ارر در اینترنت وابر دسترس است.
۷ بییا قی ییه و ییؤدرأ اق بسیییار ییم از ریمونییی لو ییا در سییال – » اوتصییاد ائوئیسییتی و سیییر انقلابییی بییه سییوق کمونیسییم « کتییاب ۱۹۹۴
نتشرشیأ است. برگردان این ارر به فارسی در اینترنت وابر دسترس است.
۸ این قاله در جله انترناسیونالیستی ج انی براق فتو شمارأ – ۱۴ سال – ۱۳۶۹ وابر دسترس است.
۹ از جلی – » دربارأ دأ ناسبا بزرگ « قاله » نقی اوتصاد شوروق « کتاب ۵ جموعه آرار ائو.
دربارأ سخنرانی هاق ائو در دورأ انقلاب فرهنگی رجوع کنیی به:
- ۱۹۷۱- ۱۹۵۶Mao Tse-tung Unrehearsed – talk and letters – Edited and introduced by Stuart Scram – ۱۹۷۴translated by John Chinnery and Tieyun – Penguin Books –
- The secret speeches of chairman Mao (From the hundred flowers to the great leap forward) _ Harvard ۱۹۸۹- ۶contemporary china series
۱۰ جنبش انقلابی انترناسیونالیستی جموعه اق از احزاب ائوئیست ج ان بود که در سال – ۱۹۸۴ شکیر شی. ایین جنیبش نقیش میی در
ثبیت دی ا یائو و دسیتاوردهاق انقیلاب فرهنگیی داشیت. جلیه انترناسیونالیسیتی ج یانی بیراق فیتو ارگیان ایین جنیبش پیس از انتشیار ۳۱
شمارأ تووی شی.
۱۱ همراأ با اسیناد بیارزأ دو دیط – – ( » ائو پنجمی بود « ؛ باب آواکیان » دی ا فناناپ یر ائو سه دون « بردی از این آرار عبار انی از
حملیه – – « جموعه قالا ، نقی نظرا انور دوجه به نیا » انقلاب و فیانقلاب در چین « ؛ در یان حزب کمونیست چین( ارر ریمونی لو ا
به ویژأ آرار چنیساله ادیر حزب کمونیست انقلابی آ ریکا شخصیاً یتن سیخنرانی اق » دگما رویزیونیستی علیه انییشه ائو را در هم شکنیم
انقیلاب فرهنگیی در چیین، فرهنیگ و هنیر، دگرانییشیی و جیوش « ریمونیی لو یا در دانشیگاأ هیاق آ ریکیا و صیاحبه بیا بیاب آواکییان بیه نیا
فوریه » ودروش … و پیشبرد انقلاب به سوق کمونیسم ۲۰۱۲ شمارأ ۲۵۸ نشریه انقلاب ارگان حزب کمونیست انقلابی آ ریکا
۱۲ رجوع کنیی به کتاب نیمی از آسیمان )دربیارأ رهیایی زنیان در چیین( – - ۱۹۷۳ اریر کلیودق بورواییر رجمیه نییر ا ییرق. ایین کتیاب در
اینترنت وابر دسترس است.
۱۳ ارر ادگار اسنو صفحا – » چین سرخ « رجوع کنیی به کتاب ۶۳ و ۲۲۷
۱۴ به نقر از صفحه – ۲۰ » نبرد بر سر گ شته چین « کتاب
) The battle for China,s past –Mao and the cultural revolution – London – Pluto Press۲۰۰۸Gao,Mobo (
۱۵ اریر حمییعلی اسیلا ی نیوشین و قالیه اق از صیتفی رحیمیی در یورد سیسیتم جزاییی – » کارنا یه سیفر چیین « رجوع شیود بیه کتیاب
دییوار دو طیرف « کمونیست ها که در آن دورأ ائو با دورأ نگ شیائو پینگ یورد وییاس ورارگرفتیه اسیت. همچنیین رجیوع شیود بیه کتیاب
که فصلی از آن به پروسه طلاا در چین ادتصاص دارد. » دارد
۱۶ رجوع شود به کتاب چین سرخ ارر ادگار اسنو صفحا – ۲۲۷ و ۲۵۱
۱۷ رجوع شود به کتاب نبردهاق طبقا ی در فرانسه رجمه باور پرها صفحه – ۱۴۵
۱۸ و – » عصیر انقیلاب « اریر هیوارد زیین و کتاب یاق » یاریخ رد یی ا ریکیا « براق آشنایی با اریخ جنگ دادلی ا ریکا ی وان به کتاب
ارر اریک هابسبا رجوع کرد. » عصر سر ایه «
۱۹ ارر کوین آنیرسن با رجمه حسن ر ضوق اشارأ کرد. – » وو یت و جوا ع غیر غربی « براق نمونه ی وان به کتاب
۲۰ تن فارسی این بیانیه در جله انترناسیونالیستی ج انی براق فتو ج انی شمارأ – ۱۲ سال ۱۳۶۸ درج شیأ است.
۲۱ علاو منیان به اریخ حزب پلنگان سیاأ ی واننی فیلم سینمایی – black panter را شاهیأ کننیی. ایین فییلم یاریخ ایین حیزب را باز یاب
دادأ است.
۲۲ رجوع شود به کتاب نقی اوتصاد شوروق ارر ائو –
۲۳ لاز است آن فرهنگی را کیه سیر ایه دارق بیه یا دادأ درک کنییم و سوسیالیسیم را بیا شیروع از آن – « آفارق از ایزنر نقر ی کنی که
بسازیم … لنین اننی ارکس فرض ی کرد که یک جا نه سوسیالیستی وارد کلیه دستیابی هاق فرهنگی و یادق پیشیینیانش اسیت و از آن
چنین دییگاهی صرفاً ا تیاز دادن بیه ». را یک حسن ی دانست » فرهنگ تنالی « نقته شروع ی کنی. ائو برعکس فقیان فرهنگ یا فقیان
فرهنگ بورژوازق و عی گسست از آن نیست بلکه به طور فمنی بیانگر دییگاأ شوونیستی ارو سنتریک هم هست کیه جوا یع غییر غربیی
را فاوی فرهنگ ی دانی.
۲۴ جلی – » سخنرانی در حفر ادبی هنرق ینان « براق آشنایی با نظرا ائو در ورد هنر ی وانیی به ۳ نتخب آریار و همچنیین فصیر ۵
ارر باب آواکیان رجوع کنیی. » دی ا فناناپ یر ائو سه دون « از کتاب
واقعیتتتت انقتتتلاب فرهنگتتتی چتتتین صففففحه :
11
۲۵ رجوع کنیی. – » دادگاأ هاق استالین …« براق بحو بیشتر در این ز ینه به قاله
۲۶ در این ز ینه رجوع شود به سنی اریخی انتقاد از دود حیزب کمونیسیت انییونزق ) – 1966 ( نییرج در جلیه انترناسیونالیسیتی ج یانی
براق فتو شمارأ ۲۴ سال ۱۹۹۸ .
۲۷ احتمالاً ایزنر آ ار کسانی را که داوطلب اعزا به روستاها شینی را نیز در جیول بنییق ها و شکنجه شیأ هیا ویرار دادأ زییرا طبی –
هیچ آد عاولی نبایی ش ر را رها کنی و عاز روستا شود حتماً زورق در کار بودأ است. » عقر تنارف « نت فکرق او یا
۲۸ آ ار ربوط به رگ و یر در دوران ج ش بزرگ به پیش ناصحیو است چون بنا را جمنیتی ورار ی دهی که طب برآوردها ویرار –
بودأ ا اواسط دهه ۶۰ رشی کنی. یننی با رشی ستو کیفی زنیگی رد پس از انقلاب چیین، حیزب کمونیسیت چنیین ارزییابی یی کیرد کیه یا
اواسط دهه ۶۰ بایی جمنیت چین به فلان عید برسی ا ا در جریان وحتی و دشکسالی که در جریان ج ش بزرگ ا فیاا افتیاد، رشیی جمنییت
با این آهنگ پیش نرفت و ل ا آن عید تحق نشی ا ا دستگاأ هاق اییئولوژیک بورژوازق کسر جمینت چیین در پاییان دهیه ۵۰ نسیبت بیه آن
هاق ائو افزودنی )بیراق بحیو بیشیتر در ایین ز ینیه بیه صیاحبه بیا ریمونیی لو یا حیت » وتر عا « ها و » جنایت « عید احتمالی را به لیست
رجوع شود. این جموعه صاحبه ها به فارسی در اینترنت وابر دسترس است. »؟ واونیت کمونیسم چیست « عنوان
۲۹ پرسش ا این است که چرا آفارق در ارزیابی اش از انقلاب فرهنگی چین و جربه سوسیالیسم در چیین سیراغ پژوهشی اق حققیین و –
روزنا ه نگاران عمی اً غیر ائوئیستی که سنی کردنی واونیت ها را ننکس کننی نمی رود. اننی
وبو گائو
Gao,Mobo
۲۰۰۸ The battle for China,s past –Mao and the cultural revolution – London – Pluto Pres
ژان دوبیئیر ) A history of the Chinese Cultural revolution – translated by Richard Seaver – ۱۹۷۴Daubier,Jean (
New York – Vinage Book
جان رابینسون ) ) The Cultural revolution in China – London – Penguin Books۱۹۷۲Joan Robinson (
ویلیا هینتون ) William Hinton) ، ۱۳۵۸( ( نقته عتی در چین رجمه د.بر اف ران نشر پژواک – – –
فلیکس گرین ) Felix Green ( )دیوار دو طرف دارد( و ادگار اسنو )چین سرخ(
آفارق یننی سیمون لیز بینیازیم. » بی طرف « در این جا لاز است که نگاهی به یکی از نابع
Simon Leys : اسم واونی او Pierre Ryckhmans بود که در سال » عادا جییی ائو « است. اولین نوشته اش ۱۹۷۱ نتشیر شیی. Les Habit neufs du Président Mao او ازجمله کسانی بود که ی گفت ائو در حال نابودق هنر و فرهنگ سنتی چین است. علیت ایین کیه
اسم سیمون لیز را انتخاب کرد، این بود که ناشرش گفت اگر به اسم واونی آن کتاب پر از دروغ و ب تیان را نتشیر کنیی دیگیر نمیی وانیی بیه
چین سفر کنیی. در دهیه ۱۹۷۰ ب شیی از سیوق ائوئیسیت اق فرانسیوق زییر انتقیاد بیود. بیه وییژأ از طیرف نشیریه Tel Quel دیود وق در
روزنا یه لو ونیی « : یورد آن دوران یی گوییی Le Monde بیه نقیر از (». بیه ین ا یا کیرار دروغ هیاق سیادته شییأ وسیط سییا را ییزد
کیه نیرف حضیور همیه آد یاق سیاسیی » پروپاگانیهاق دروغین « ویکیپیییاق فرانسوق حت نا دودش.( سیمون لیز یکی از دی تگزاران
نبیود. آش آن وییر شیور بیود کیه » انتقیاد « جییق کیه شینادت از کیارکرد دولیت آ ریکیا دارنیی بیود. عصیبانیت نیروهیاق انقلابیی از او بیه دلییر
روزنا ه لو ونی به او انتقاد کردأ که پروپاگانییست سیا نباشی.
۳۰ براق قایسه در جنگ کرأ که جنگی تمرکیز فشیردأ و سیه سیاله و قریبیاً بیین المللیی بیود و ییک یلییون سیرباز چینیی در آن شیرکت –
داشت نیاد کشته هاق چینی ا 152 هزار نفر با 283 هزار جروح بود.
۳۱ رجوع شود به نبع شمارأ – ۴ گفتگو ائو با هیئت نماینیگی نظا ی آلبانی. –
۳۲ گ اشتن کلاأ بووی بر سر افرادق که وردانتقاد ورارگرفته بودنی در چین یک سنت سیاسی بود ا ا بنیها ائو یانع از ییوا و کیرار –
این کار شی. )از کتاب اریخ انقلاب فرهنگی پرولتاریایی در چین ارر ژان دوبیئر ص ۱۴۱ )
) A history of the Chinese Cultural revolution – translated by Richard Seaver – New ۱۹۷۴Daubier,Jean (
York – Vinage Book
۳۳ ز انی که لین پیائو در بارزأ سیاسی شکسیت دیورد و نفیرد شیی بیه فکیر وطئیه چینیی و – » ائو داستان ناشنادته « طب روایت کتاب
وتر ائو افتاد. ا ا هیچیک از وطئه هایش به دلیر نفوذ ائو در یان پایه هاق ار یش ا کیان پی یر نبیود. او پیس از ناکیا ی در اجیراق طیرح
هایش همراأ با همسر و پسر و چنی نفر دیگر از یاران سیاسی اش با هواپیما به سمت شوروق فیرار کیرد. هواپیمیایش بیه دلییر ا میا سیودت
در استو هاق غولستان سقوط کرد. یک دلیر عجله لین پیائو در روز فرار این بود که ددترش که از هواداران ائو بود نیه ن یا حافیر بیه
همراهی با سیفر آنیان نشیی بلکیه سیریناً بیه دفتیر حفاظیت حلیه دیود اطیلاع داد. نویسینیگان کتیاب ییعی انیی کیه ایین اطلاعیا را بیر بنیاق
صیاحبه شیفاهی بیا ددتیر، دیی تکار و نزدیکیان لیین پییائو و همچنیین افسیر کیا گ ب کیه از شیوروق بیراق حقیی در یورد ایین یاجرا بیه
غولستان سفرکردأ بود به دست آوردنی.
» یائو پنجمیی بیود « درج شییأ در کتیاب » پیرا ون دار و دسیته فیی حزبیی لیین پییائو « در ورد شنادت از دط لین پیائو هم ی وان به سنی
نوشیته اسیت کیه بیه » چیردش دهیه شصیت هفتیاد « ارر ریمونی لو ا رجوع کرد. باب آواکیان نیز در حلیر از این بارزأ جیزوأ میی بیه نیا
نکا بسیار می در ار باط با وونیت چین درصحنه ج انی و در دورهیاق کیه دییز انقلابیی دهیه شصیت فیروکش کیردأ و یاریرا آن بیر
بارزا دتی درون حزب کمونیست چین اشارأ دارد.
۳۴ بیا قی یه و یؤدرأ ریمونیی لو یا از نبیع – – » اوتصاد ائوئیسیتی و سییر انقلابیی بیه سیوق کمونیسیم « نقر شیأ در کتاب S.Ishikawa
رشی اوتصادق چین از سال « ۱۳۴۹ فصلنا ه چین ژوئن – » ۱۹۸۳
۳۵ اریر کیارل ریسیکین )نشیر دانشیگاأ آکسیفورد – » اوتصیاد سیاسیی چیین « به نقر از کتیاب ۱۹۸۷ اوتصیاد ائوئیسیتی و « ( نقلشییأ در کتیاب
» سیر انقلابی به سوق کمونیسم
واقعیتتتت انقتتتلاب فرهنگتتتی چتتتین صففففحه :
12
۳۶ – » اوتصاد ائوئیستی و سیر انقلابی ب سوق کمونیسم « صاحبه با ریمونی لو ا و همچنین کتاب » واونیت کمونیسم چیست « قاله
۳۷ ، ۳۸ ، ۳۹ ، ۴۰ ، ۴۱ همان نبع پیشین –
۴۲ رجوع شود به این قاله – Maurice Meisner The significance of the chiese revolution in world history
وریس ایزنر اهمیت انقلاب چین در اریخ دنیا ) رکز پژوهش اق آسیا – – ۱۹۹۹ )
انقیلاب » ییافع « وریس ایزنر استاد دانشگاأ در آ ریکا بود که در بررسی اریخ ناصیر دنییا بیه وییژأ چیین خصیص داشیت. او دیود را
چین ی دانست از این دییگاأ که انقلاب ۱۹۴۹ و حولا بنییازآن ییک انقیلاب فیرورق بیورژوایی بیراق ییک جا نیه عقیب انییأ فئیودالی
است. حملا ایزنر به سیاست ها و ج ت گیرق هاق ائو و انقلابیون چینی در دورأ هیاق یم بنیی از انقیلاب ) شخصیاً ج یش بیزرگ بیه
پیش و انقلاب فرهنگی( از این زاویه انجا ی شود که این حولا به رشی اوتصادق و نیروهاق ولیأ کشور فربه زدأ است. به طورکلی
ایزنر ازنظر سیاسی در ز رأ کسانی است که حولا سوسیالیستی را در کشورهایی که گرفتار روابط عقب افتیادأ و اوبیر سیر ایه دارق
هستنی نا مکن ی داننی.
۴۳ که ریمونی لو ا در نقی آراق آلین بیادیو – » کمونیسم در وفس دنیاق بورژوایی « براق بحو دوی در ورد جربه کمون شانگ اق به کتاب
نوشته، رجوع کنیی.
۴۴ در – ۲۵ ی ۱۹۶۶ نخستین روزنا ه دیوارق بزرگ در دانشگاأ پکن نتشر شی. این روزنا ه دیوارق وسط ۷ نفر ازجمله ییک اسیتاد
فلسفه، زنی به نا نی یوآن زو ) Nieh Yuan-tzu ( نوشته شیأ بیود. در ایین اطلاعییه حملیه اق شییأ بیود بیه دو عضیو دولیت در دانشیگاأ و
رئیس دانشگاأ که وصی دارنی ابناد انقلاب فرهنگی و شارکت دانشجویان و اسا یی در پروسه انقلاب را حیود و یار کننیی و در قابیر بیر
حضور هر چه بیشتر ودأ ها در انقلاب و در نقی عملکرد رهبران و رؤساق دانشیگاأ و غییرأ اکییی شییأ بیود. ایین دبیر بنییاً بیه گیوش یائو
رسیی و او دواست این عمر در ما چین فراگیر شود. این روزنا ه دیوارق ها نقش می در به راأ انیادتن شیور انقلابیی و اعتمادبیه نفیس
در یان ودأ ها در انتقاد نسبت به رهبران داشت. )رجوع شود به نبع شمارأ ۳۲ ژان دوبیئر صفحه – ۴۴ و ۴۵ )